نکات طلایی برای بارداری سالم و بی خطر نیازمند رعایت اصول مختلفی است که به سلامت مادر و جنین کمک میکنه. باردار شدن زنان را به انتخاب سبک زندگی سالم تر برای داشتن وزن بدنی سالم ترغیب می کنه. تعدادی از مادران در دوران بارداری دچار تغییرات عمده ای از جمله مشکلات پوستی بعد از زایمان میشن.
اگر به بچه دار شدن فکر می کنید و قصد بارداری دارید، با ایجاد یک سری تغییرات، می تونید به سبک زندگی جدید عادت کنید. شما باید سعی کنید که یک بارداری سالم و بی خطر داشته باشید. در ادامه با سلام روز همراه شوید تا با نکات طلایی برای یک بارداری سالم و بی خطر آشنا شوید.
چرا افزایش وزن مناسب در دوران بارداری مهم است؟
افزایش وزن مناسب در دوران بارداری به مبانی رشد کودک شما کمک می کنه. اما افزایش بیش از حد یا خیلی کم وزن ممکنه منجر به مشکلات سلامتی جدی برای شما و کودکتون بشه. به گفته کارشناسان، افزایش وزن بیش از حد در دوران بارداری، شانس ابتلا به بالا رفتن قند خون در بارداری (دیابت در دوران بارداری) و فشار خون بالا در دوران بارداری را افزایش می دهد. همچنین خطر ابتلا به دیابت نوع 2 و فشار خون بالا ممکنه بعد از زایمان هم داشته باشید. اگر در هنگام بارداری دچاراضافه وزن یا چاقی شدید، احتمال مشکلات سلامتی شما حتی بیشتر میشه. با ورزش پس اززایمان می تونید به وزن ایده آل برگردید.
افزایش وزن مناسب باعث میشه که بارداری سالم و بی خطری داشته باشید. همچنین ممکنه کمک کنه تا بعد از زایمان به وزن سالم برگردید. تحقیقات نشان می دهد که مقادیر توصیه شده افزایش وزن در دوران بارداری نیز میتونه احتمال ابتلای شما به چاقی و مشکلات مرتبط با وزن را در آینده کاهش دهد.
نکات بارداری سالم و بی خطر
1. مشاوره پیش از بارداری
مراجعه به پزشک:برای اطمینان از سلامت کلی بدن، شرایط رحمی، و وضعیت هورمونی خود پیش از بارداری به متخصص زنان و زایمان برای بارداری سالم و بی خطر مراجعه کنید.
بررسی وضعیت جسمی: آزمایشهای کمخونی، دیابت، فشار خون را انجام دهید.
2. مصرف مکملهای ضروری
اسید فولیک: مغز، جمجمه و ستون فقرات کودک شما در چند هفته اول بارداری شکل می گیره، حداقل یک ماه قبل از بارداری اسید فولیک بخورید، برای شکل گیری جنین باید اسید فولیک کافی در بدن خود داشته باشید.
مصرف مولتی ویتامین نیاز به یک رژیم غذایی سالم و متعادل را کاهش نمیده یا جایگزین نمی کنه. منابع غذایی به تنهایی برای رسیدن به سطح اسید فولیک مورد نیاز برای محافظت در برابر نقص لوله عصبی ها کافی نیستند. شما همچنان نیاز به مصرف مولتی ویتامین با اسید فولیک دارید.
شما در دوران شیردهی به فولات بیشتری نیاز دارید تا از کودکتون رشد و تکامل سالم تری داشته باشه. هر روز یک مولتی ویتامین با 0.4 میلی گرم اسید فولیک مصرف کنید. اسید فولیک یک ویتامین B برای رشد سالم ستون فقرات، مغز و جمجمه جنین به خصوص در چهار هفته اول بارداری است.
لوله عصبی قسمت مهمی از رشد جنین است که به مغز و نخاع تبدیل می شود. نقص لوله عصبی (NTDs) زمانی رخ می دهد که لوله عصبی به طور کامل بسته نشود. این منجر به نقص ستون فقرات، مغز و جمجمه می شود که می تونه منجربه ناتوانی مادام العمر یا مرده به دنیا آمدن جنین شود. اسید فولیک به کاهش خطر تولد نوزاد با نقص لوله عصبی کمک می کنه.
ویتامینها و مواد معدنی: مکملهای آهن، کلسیم و منابع ویتامین D نیز بر اساس توصیه پزشک مصرف شوند. آهن برای خون سالم مهم است. شما باید آهن کافی دریافت کنید تا کودکتان بتواند به درستی رشد کنه و ذخیره خوبی از آهن برای بعد از زایمان داشته باشه. برای افزایش آهن، از غذاهای غنی از آهن مانند لوبیا و عدس ونخود، غلات، گوشت بدون چربی، مرغ، ماهی و تخم مرغ استفاده کنید.
هنگامی که وعده غذایی شما شامل گوشت، مرغ یا ماهی نیست، منبع ویتامین C را برای کمک به جذب آهن از غذاها به بدن خود اضافه کنید. منابع ویتامین C عبارتند از کلم بروکلی، طالبی، مرکبات، کیوی، انبه، سیب زمینی، توت فرنگی، فلفل دلمه ای و گوجه فرنگی. مصرف مکمل های کلسیم یا آنتی اسیدهای حاوی کلسیم همراه با وعده های غذایی، یا نوشیدن قهوه یا چای هنگام غذا، می تونه میزان جذب آهن توسط بدن را کاهش بده. اگر مکمل های کلسیم مصرف می کنید یا قهوه یا چای می نوشید، بهتره یک تا دو ساعت بعد از غذا باشه.
برای تامین نیاز آهن خود در دوران بارداری، روزانه یک مولتی ویتامین حاوی 16 تا 20 میلی گرم آهن مصرف کنید. متخصص زنان اینکه چه مولتی ویتامینی براتون مناسب هست را تجویز میکنه.
2. رژیم غذایی سالم و متعادل
مصرف غذاهای متنوع: میوهها، سبزیجات، پروتئینهای کمچرب، غلات کامل و لبنیات کمچرب را در رژیم غذایی خود بگنجانید.
اجتناب از غذاهای مضر: برای کاهش وزن پس از زایمان شما بهتره که از خوردن غذاهای پرچرب و نمکدار، و نوشیدنیهای گازدار و کافئیندار خودداری کنید.
سعی کنید از مواد غذایی زیر نخورید تا بارداری سالم و بی خطری داشته باشید.
- لبنیات خام یا غیر پاستوریزه
- گوشت خام یا نیم پز
- ماهی خام، مانند سوشی
- آب میوه های غیر پاستوریزه
- جوانه های خام مانند یونجه، شبدر، تربچه و ماش
- هات داگ بدون حرارت دادن
- تخم مرغ خام یا کم پخته یا محصولات تخم مرغ حاوی تخم مرغ خام
آب کافی: حداقل ۸ لیوان آب روزانه بنوشید.
3. فعالیت بدنی منظم
انواع مختلفی از تمرینات هوازی و مقاومتی وجود داره که می تونید انجام دهید. بسیاری از افراد ورزش در آب، مانند شنا یا ایروبیک در آب را راحتتر میدانند. از فعالیت هایی که خطرسقوط دارن خودداری کنید. ورزش هایی مانند پیاده روی، شنا، ایروبیک کم ضربه، دوچرخه سواری ثابت یا تمرینات قدرتی متوسط گزینه های خوبی هستند. اضافه کردن یوگا یا حرکات کششی ملایم نیز می تونه مفید باشه.
4. کنترل استرس و خواب کافی
ریلکسیشن: تمرینات تنفس عمیق، مدیتیشن یا یوگا برای آرامش ذهن و کاهش استرس و برای بارداری سالم و بی خطرمفید هستند.
خواب کافی: روزانه ۷ تا ۹ ساعت خواب داشته باشید.
5. پرهیز از مواد مضر
از کشیدن سیگار در بارداری، الکل و مواد مخدر خودداری کنید. این مواد میتوانند آسیبهای جدی به جنین وارد کنند.
در معرض مواد شیمیایی مضر (مانند شویندههای قوی)قرار نگیرید.
6. چکاپهای منظم پزشکی
برای اینکه بارداری سالم و بی خطر داشته بشید برنامههای مراقبتی و سونوگرافیهای دورهای و برنامه مراقبتی که پزشک تجویز کرده را طبق زمانبندی انجام دهید.
برای تشخیص زودهنگام مشکلات جنینی آزمایشهای غربالگری را فراموش نکنید.
7. پیشگیری از عفونتها
بهداشت فردی را رعایت کنید، دستها را مرتب بشویید و از خوردن غذاهای خام یا نیمپز (مانند گوشت و تخممرغ) خودداری کنید.
واکسنهای ضروری مانند واکسن آنفولانزا را در صورت نیاز دریافت کنید.
8. توجه به علائم هشداردهنده در دوران بارداری
در صورت مشاهده علائمی مانند خونریزی، درد شدید شکم، تورم شدید، سردرد مداوم یا کاهش حرکات جنین، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
9. حمایت عاطفی
ارتباط خوب با همسر و خانواده، و صحبت درباره نگرانیها و نیازهای خود میتواند از استرس شما کم کنه.
10. مدیریت وزن در دوران بارداری
افزایش وزن مناسب: بر اساس شاخص توده بدنی (BMI) قبل از بارداری، مقدار افزایش وزن توصیهشده را رعایت کنید. بین 11 تا 16 کیلوگرم افزایش وزن برای زنان با وزن نرمال مناسب است.
پرهیز از پرخوری: این طرز فکر که الان دو نفر هستم پس باید بیشتر بخورم یه طرز فکر غلطه کیفیت غذا مهمه نه کمیت .
11. توجه به سلامت روان
پذیرش تغییرات: برای اینکه بارداری سالم و بی خطر داشته باشید. تغییرات روانی دوره بارداری را بپذیرید.
مشاوره: در صورت احساس اضطراب، افسردگی یا استرس زیاد، با مشاور یا روانشناس صحبت کنید.
12. پرهیز از مصرف خودسرانه دارو
قبل از مصرف هر دارویی با پزشک خود مشورت کنید. از استفاده از داروهای خودسر مخصوصا داروهای گیاهی خودداری کنید مصرف هرگونه دارو باید با نظر پزشک باشه.
13. محیط ایمن و آرام
دوری از آلودگی: از محیطهای آلوده و پر سر و صدا دوری کنید. هوای تازه و محیطی آرام میتونه تأثیر مثبتی روی شما و جنین داشته باشد.
آمادهسازی خانه: از همین حالا به تدریج برای محیط امن و مناسب کودک برنامهریزی کنید.
14. آمادگی برای زایمان
برنامه زایمان: در مورد اینکه میخاید زایمانتون طبیعی باشه یا سزارین با دکتر صحبت کنید.
15. رعایت بهداشت دهان و دندان
هورمون های شما در دوران بارداری تغییر می کنه. این می تونه با افزایش خطر ابتلا به بیماری لثه (ژنژیویت) و عفونت استخوانی که از دندان های شما محافظت می کنه(پریودنتیت) بر سلامت دهان شما تأثیر بذاره. عفونت دندان باعث زایمان زودرس یا تولد نوزاد با وزن کم میشه. اینکه چطور ممکنه منجر به این میشه هنوز مشخص نیست.
اگر در دوران بارداری از حالت تهوع صبحگاهی دارید، بیشتر در معرض خطر پوسیدگی دندان هستید.
16. توجه به حرکات جنین
به حرکات جنین بعد از ماه پنجم توجه کنید چون قابل حس است و هرگونه کاهش حرکت را جدی بگیرید.
17. مصرف مواد غذایی غنی از فیبر
یک سری از مادرها در بارداری دچار یبوست میشن برای پیشگیری از موادغذایی فیبر مثل سبزیجات، میوهها، و غلات کامل استفاده کنید.
18. لباس و کفش مناسب
لباس راحت: برای اینکه به شکم فشار نیاد لباس های راحت و گشاد بپوشید.
کفش مناسب: هیچ چیز در دوران بارداری مثل کفش پاشنه دار نمیتونه کمرتونو اذیت کنه پس از کفش های راحت و تخت استفاده کنید.
19. مراقبتهای ویژه در سه ماهه سوم
آمادگی برای زایمان: چمدان بیمارستان و وسایل مورد نیاز نوزاد را آماده کنید.در سه ماهه سوم کیف وسایل نوزاد را آماده کنید و اینکه چه بیمارستانی میخاید زایمان کنید را مشخص کنید.
وضعیت خواب: مسلما شکم بزرگ تر شده برای اینکه جریان خون به جنین و رحم برسه به پهلو بخوابید.
علائم زایمان: از علائم زایمان زودرس (مانند انقباضات منظم، نشت مایع آمنیوتیک) آگاه باشید و در صورت مشاهده، سریعاً اقدام کنید.
20. ارتباط با پزشک
پرسش از پزشک: در هر ماه برای اینکه بارداری سالم و بی خطر داشته باشید، هر سوالی درباره وضعیت و علائم دارید از پزشک بپرسید خجالت نکشید گاهی یک سوال ممکنه از نظر شما بی اهمیت باشه و واقعا مهم باشه. هیچ سوالی بیاهمیت نیست.
21. آگاهی از تغذیه دوران شیردهی
از حالا خودتونو برای دوران شیردهی آماده کنید و آموزش های لازم را از کتاب یا اینترنت یاد بگیرید.
ناراحتی های رایج در دوران بارداری
| ناراحتی | چه اتفاقی می افتد؟ | راه حل |
|---|---|---|
| درد کمر، لگن و لگن | اندازه و وزن شکم در حال رشد فشار بیشتری به کمر شما وارد می کنه. درد لگن و لگن علامتی طبیعی است که نشان می دهد ناحیه لگن شما برای زایمان آماده می شود و هورمون های بارداری باعث شل شدن مفاصل لگن شما می شوند. | روی یک تشک سفت بخوابید و یک بالش بین زانوهای خود قرار دهید.وضعیت بدن خود را خوب حفظ کنید و کفش های پاشنه کوتاه بپوشید.کمربند دوران بارداری را دور باسن خود ببندید.تا جایی که می تونید استراحت کنید و برای نواحی دردناک از گرما و ماساژ استفاده کنید. |
| نفخ و گاز | تغییرات هورمونی در دوران بارداری هضم شما را کند می کنه و به باکتری ها فرصت بیشتری برای تولید گاز می دهد. | وعده های غذایی بزرگ و غذاهای گازدار را محدود کنید.غذاها را به آرامی و به طور کامل بجوید.به طور منظم ورزش کنید. |
| تغییرات سینه (درد، سوزن سوزن شدن، حساسیت) | با تغییر بدن، سینههای شما نیز تغییر میکنند (بزرگتر، دردناکتر، نوک سینهها ممکنه تغییر رنگ دهند)، تا برای تولید شیر مادر آماده شوند. | در طول روز، سوتین بپوشید که مناسب باشه. اگر پوست شما در جایی که کشیده شده است خارش می کنه، از دوش گرفتن و حمام آب گرم خودداری کنید و از مرطوب کننده استفاده کنید. |
| یبوست | یبوست در دوران بارداری شایع است زیرا در دوران بارداری غذا با سرعت کمتری از بدن شما عبور می کنه. | غذاهای سرشار از فیبر مانند سبزیجات، میوه ها، غلات کامل، لوبیا، عدس، آجیل و دانه ها مصرف کنید.آب فراوان بنوشید.فعالیت بدنی داشته باشید.از نرم کننده های مدفوع، ملین ها یا سایر داروها برای درمان یبوست بدون مشورت با پزشک خود استفاده نکنید. |
| خستگی | اکثر افراد در دوران بارداری به خصوص در سه ماهه اول و سوم با خستگی دست و پنجه نرم می کنند. در چند ماه اول، بدن شما از رشد سریع کودک حمایت می کند و تغییرات هورمونی زیادی را تجربه می کند. اینها می توانند باعث ایجاد احساس خستگی در شما شوند. در سه ماهه سوم، نیازهای جسمانی حمل نوزاد در حال رشد می تونه شما را خسته کنه. | سعی کنید در صورت نیاز استراحت کنید یا چرت بزنید.ورزش منظم داشته باشید.یک رژیم غذایی متعادل بخورید.آب فراوان بنوشید. |
| سوزش سردل | سوزش سر دل در دوران بارداری شایع است زیرا تغییرات هورمونی باعث کند شدن سیستم گوارش می شود. فشار کودک در حال رشد بر روی معده شما می تونه گاهی اسید معده را مجبور کند تا به سمت گلو حرکت کنه. | در طول روز وعده های غذایی را آهسته و کم حجم بخورید.بلافاصله بعد از غذا دراز نکشید. وقتی دراز می کشید، سر و شانه های خود را بالا بیاورید.از غذاهای تند، سرخ شده یا چرب خودداری کنید.از قهوه، الکل و سیگار خودداری کنید.برخی از افراد از داروهای ضد اسید برای کمک به سوزش سر دل استفاده می کنند، اما همه آنتی اسیدها در دوران بارداری بی خطر نیستند. قبل از استفاده از آنتی اسیدها با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود مشورت کنید. |
| افزایش ادرار | افزایش ادرار به دلیل فشار روی مثانه از طرف کودک در حال رشد و تغییرات هورمونی بسیار رایج است. | مثانه خود را به طور منظم خالی کنید.تمرینات کگل را انجام دهید.اگر در هنگام ادرار درد دارید با پزشک خود صحبت کنید. |
| بی خوابی (مشکل در خوابیدن) | تغییر هورمون ها و ناراحتی های بارداری می تونه خواب را سخت کنه. | یک برنامه خواب منظم داشته باشید.تا زمانی که می توانید استراحت کنید و از بالش برای حمایت از کمر یا شکم خود استفاده کنید.یک محیط خواب خنک و آرام را حفظ کنید. |
| گرفتگی عضلات پا | گرفتگی عضلات پا در سه ماهه دوم و سوم بارداری شایع تر است و اغلب در شب هنگام خواب اتفاق می افتد. | سعی کنید با موارد زیر از گرفتگی عضلات جلوگیری کنید:هیدراته ماندن، فعال بودن، انجام حرکات کششی ساق پا. اگر گرفتگی پا دارید:پای خود را صاف کرده و پای خود را خم کنید تا مچ پا و انگشتان پا به سمت بالا باشند. در اطراف قدم بزنیدروی یک سطح سرد بایستید پاهای خود را ماساژ دهیدا ز کشش با انگشتان نوک پا خودداری کنید |
| حالت تهوع و استفراغ (تهوع صبحگاهی) | حالت تهوع و استفراغ (تهوع صبحگاهی) در دوران بارداری بسیار شایع و می تونه افراد را به طور متفاوتی از خفیف تا شدید تحت تاثیر قرار دهد. اگرچه برخی از افراد متوجه می شوند که حالت تهوع در صبح بدتر است، علائم ممکنه در هر زمانی رخ دهد. اکثر افراد معمولاً بعد از سه ماهه اول احساس بهتری پیدا می کنند، اما برای برخی دیگر، می تونه در طول بارداری ادامه یابد.حالت تهوع و استفراغ می تواند استرس زا، خسته کننده و منزوی کننده باشد. | در طول روز وعده های غذایی کوچکتر بخورید. غذاهایی بخورید که برای شما جذاب هستند.غذاهای سرخ شده یا چرب را محدود کنید.نوشیدنی های سرد بنوشید.بین وعده های غذایی و میان وعده ها نوشیدنی بنوشید.به آرامی از رختخواب خارج شوید و بلافاصله بعد از آن غذا بخورید.استراحت کافی داشته باشید و استرس را به حداقل برسانید. در معرض بوهای شدید قرار نگیرید. |
| تغییرات پوستی | ترکهای پوستی، خارش، تغییرات رنگدانههای پوست و سایر تغییرات طبیعی پوست در دوران بارداری شایع هستند. سایر تغییرات پوستی طبیعی که در دوران بارداری رخ می دهد شامل لکه های پوستی و آکنه است. آکنه ممکنه در دوران بارداری افزایش یابد یا از بین برود. | کرم ها و روغن ها می توانند به خشکی پوست کمک کنند و ممکنه خارش را کاهش دهند.از دوش آب گرم و حمام پرهیز کنید. مرطوب کننده را در یخچال نگه دارید و بعد از حمام از آن استفاده کنید. |
| تورم (ادم) | همانطور که بارداری شما جلو میره، رحم شما به گردش خون در پاهای شما فشار میاره و ممکنه باعث تورم خفیف در پاها و مچ پا شود. تورم همچنین می تونه در صورت و دستان شما قابل توجه باشد. | آب فراوان بنوشید.در حالی که پاهای خود را بالا آورده اید استراحت کنید.اگر تورم ناگهانی رخ داد و از بین نرفت، به خصوص اگر فشار خون شما بالا است، با پزشک خود تماس بگیرید. این ممکنه نشانه پره اکلامپسی باشه. |
| ترشحات واژن تغییر می کند | ترشح غلیظ و سفید شیری (لکوره) در طول بارداری طبیعی است که به دلیل افزایش سطح استروژن ایجاد می شود. لکوره شبیه ترشحات واژن است که ممکنه بین دوره های قاعدگی تجربه کنید، اما شدیدتر است. | لباس زیر پنبه ای و تنفس پذیر بپوشید.از دستمال مرطوب استفاده نکنید. |
| رگهای واریسی | واریس در دوران بارداری، به ویژه در افرادی که سابقه خانوادگی دارند، شایع است. آنها معمولاً روی پاها ایجاد می شوند اما می توانند بر فرج نیز تأثیر بگذارند. آنها اغلب فقط یک نگرانی زیبایی هستند، اما می توانند دردناک شوند. | از ایستادن و نشستن طولانی مدت خودداری کنید.تا حد امکان پاهای خود را بالا بیاورید. جوراب های مخصوص بپوشید.به طور منظم ورزش کنید. |
کارهای ممنوعه در دوران بارداری؟
اگر می خواهید بارداری سالم و بی خطری داشته باشید باید در دوران بارداری از یک سری رفتارها و کارها که سلامت مادر و جنین را به خطر میندازه دوری کنید. در ادامه لیستی از کارهایی که در دوران بارداری خطرناک هستند آورده شده است:
1. مصرف سیگار، الکل و مواد مخدر
سیگار: میتواند منجر به کاهش وزن هنگام تولد، زایمان زودرس و مشکلات تنفسی در جنین شود.
الکل: مصرف الکل در هر مقطعی از بارداری می تونه مضر باشه زیرا مغز و سیستم عصبی مرکزی کودک در این دوران در حال رشد هستند.
2. مصرف داروهای بدون تجویز پزشک
برخی داروها میتوانند به رشد جنین آسیب یا منجر به سقط جنین شوند. پس سرخود دارو مصرف نکنید.
3. فعالیتهای سنگین و خطرناک
بلند کردن اجسام سنگین: ممکنه به کمر فشار زیادی وارد بشه و ممکنه باعث خطر زایمان زودرس شود.
ورزشهای شدید: فعالیتهایی مانند دویدن سنگین، وزنهبرداری، یا ورزشهایی که احتمال خطر افتادن دارن (مانند اسکی یا اسبسواری) ممنوع هستند.
ایستادن طولانیمدت: میتونه باعث کاهش جریان خون و تورم پاها شود.
4. قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی مضر
مواد شوینده قوی: مانند سفیدکنندهها یا مواد حاوی آمونیاک، برای جنین مضر هستند.
رنگ کردن مو با مواد شیمیایی قوی: سهماهه اول بارداری بهتره از رنگ کردن مو خودداری کنید.
سموم حشرهکش: در محیطهایی که سموم شیمیایی استفاده میشود، دوری کنید.
5. مصرف غذاهای مضر یا غیرمجاز
ماهیهای دارای جیوه بالا: مانند کوسه، ارهماهی یا ماهی تن زیاد.
گوشت و تخممرغ نیمپز: میتونه باعث عفونتهای باکتریایی (مانند سالمونلا) شود.
لبنیات غیرپاستوریزه: احتمال انتقال عفونت لیستریا را افزایش میده.
کافئین زیاد: مصرف بیش از 200 میلیگرم کافئین در روز (معادل 1-2 فنجان قهوه) ممکنه خطر سقط جنین را افزایش بده.
6. حمام و سونا با دمای بالا
به ویژه در سهماهه اول گرمای زیاد مانند حمام داغ، سونا یا جکوزی میتونه باعث افزایش بیش از حد دمای بدن مادر و در نتیجه آسیب به جنین شود.
7. خوابیدن به پشت در اواخر بارداری
خوابیدن به پشت میتواند فشار روی ورید بزرگ (ورید اجوف تحتانی) ایجاد کنه و باعث کاهش جریان خون به جنین شود. بهتره به پهلوی چپ بخوابید.
8. سفرهای طولانی بدون استراحت
نشستن طولانی در ماشین یا هواپیما خطرباعث ایجاد لخته خون (ترومبوز) را افزایش پس در طول سفر، هر دو ساعت یکبار بلند بشید و کمی راه برید.
9. استرس و اضطراب زیاد
استرس شدید و طولانیمدت میتونه بر سلامت مادر و جنین تأثیر منفی بذاره. مدیریت استرس با خواب منظم و حمایت اطرافیان امکان پذیره.
10. تماس با حیوانات خاص
گربه: مدفوع گربه ممکنه حاوی انگل توکسوپلاسموز باشه که برای جنین خطرناکه. در صورت داشتن گربه، خودتون تمیزش نکنید و تمیز کردن محل آن را به دیگران بسپارید.
پرندگان و خزندگان: برخی از این حیوانات میتوانند ناقل بیماریهای خاص باشند.
11. انجام کارهای خطرناک در خانه
بالا رفتن از نردبان یا صندلی: ممکنه بیفتید پس این کارو نکنید.
تمیزکاری شدید: از خم شدن زیاد و جارو زدن طولانی خودداری کنید.
12. غفلت از علائم خطر
در صورتی که علائمی مانند خونریزی، درد شدید شکم، سردردهای مختلف، تورم شدید دست و پا، یا کاهش حرکات جنین داشتید این علائم خطر را جدی بگیرید. در صورت مشاهده این علائم فوراً به پزشک مراجعه کنید.
13. انجام درمانهای زیبایی خاص
لیزر درمانی یا بوتاکس:بهتره که این کارها به بعد زایمان موکول بشه.
استفاده از کرمهای حاوی رتینول یا هیدروکینون: ممکنه برای جنین خطرناک باشند.
14. کمتوجهی به تغذیه و ورزش ملایم
اگر تغذیه و تحرک مناسب نداشته باشید در معرض دیابت نهفته قرار می گیرید، دیابت باعث اضافه وزن و فشار خون بالا میشه.
15. نادیده گرفتن مراقبتهای پیش از زایمان
اگر به موقع به متخصص مراجعه نکنید ممکنه عوارض ناخواسته ای ایجاد بشه.
علائم سالم بودن جنین در سه ماهه اول بارداری
در سه ماهه اول بارداری مادر دچار یک سری از تغییرات میشه اگرچه این تغییرات برای هرکسی متفاوته. علائم زیر میتونه نشانههایی از سلامت جنین در این دوره باشه:
1. وجود علائم اولیه بارداری
علت تهوع در سه ماهه اول : به دلیل افزایش سطح هورمونهای بارداری (مانند hCG) حالت تهوع صبحگاهی رخ میده که این از علائم بارداری سالم و بی خطر است.
حساسیت سینهها: تغییرات در اندازه سینه، درد و حساسیت به دلیل افزایش هورمونها، نشاندهنده تغییرات طبیعی بارداری است
خستگی زیاد: به دلیل تغییرات هورمونی احساس خستگی دارید و برای مصرف انرژی بدن برای رشد جنین رخ میدهد.
2. افزایش وزن مادر (ملایم)
حدود 1 تا 2 کیلوگرم وزن مادر در سه ماهه اول افزایش داره اگرچه کمه، اما این موضوع میتونه نشانه رشد تدریجی جنین و بارداری سالم و بی خطر باشه.
3. عدم وجود علائم هشداردهنده
عدم خونریزی شدید: لکهبینیهای خفیف ممکنه طبیعی باشه، اما خونریزی شدید نشانه خطر است.
عدم وجود درد شدید شکم یا کمر: دردهای خفیف یا کششی طبیعی است، اما درد شدید ممکنه نشانهای از مشکلات باشه.
4.سطح مناسب هورمون بارداری (hCG)
این هورمون افزایش نشانه رشد سالم جنین است. سطح هورمون به سرعت در سه ماهه اول افزایش پیدا میکنه و در آزمایش خون و ادرار مشخصه.
5. اندازه و رشد مناسب جنین در سونوگرافی
| هفته های بارداری | رشد جنین |
|---|---|
| هفته 1-8 | تشکیل جفت، شکل گیری مغز و نخاع، تپش قلب، رشد چشم، گوش و بینی، پلک ها تشکیل اما بسته، رشد اندام تناسلی، رشد اندام و سیستم بدن، جوان هایی مانند دست و پا |
| هفته 9-12 | جوانه دندان آینده، شکل گیری انگشت دست و پا، شکل گیری ناخن، رشد ماهیچه ها، تشکیل روده، ستوان فقرات نرم و قابل خم شدن، پوست نازک و شفاف، رشد دست بیشتر از پا، بازوها بلند تر از پاها |
| هفته 13-16 | خم شدن بازو و پاها، تشکیل اندام جنسی خارجی، رشد گوش خارجی، شنیدن، قورت دادن، تولید ادرار توسط کلیه، تشکیل گر |
| هفته 17-20 | امکان مکیدن دست، پوشش بدن با موهای ظریف، احساس حرکت جنین، خوابیدن و بیدار شدن، رشد ناخن ها، تولید صفرا توسط کیسه صفرا، تشکیل تخمک در جنین دختر، تشکیل بیضه در جنین پسر، امکان تشخیص جنسیت |
| هفته های 21-24 | امکان سکسه، توسعه مغز، توسعه مجاری اشکی، اثر انگشت دست و پا، تشکیل کامل ریه ها |
| هفته 25-28 | باز وبسته شدن چشم ها، احساس تغییرات نور ر، لگد زدن ، پاسخ به صدا، تنفس |
| هفته های 29-32 | اضافه کردن وزن سریع نوزاد، استخوان ها سخت، جمجمه برای زایمان نرم و انعطاف پذیر، شکل گیری نواحی مختلف مغز و رشد موی |
| هفته های 33-36 | سر جنین برای تولد پایینه، ادامه رشد مغز، ریه ها در حال بالغ شدن و ایجاد الگوی خو |
| هفته های 37-40 | پایین آمدن جنین، جمع شدن چربی در اطراف آرنج، زانو وشانه، اضافه کردن 22 گرم وزن در هر هفت |
6. احساس تغییرات در رحم و لگن
یکی از نشانه های رشد جنین، احساس فشار ملایم در لگن است.
7. افزایش جریان خون به رحم
مواد مغذی و اکسیژن یشتری به جنین برساند که باعث علائم مثل گرگرفتگی خفیف میشه.
8. احساس حال عمومی خوب مادر
ممکنه حالت تهوع یا احساس خستگی داشته باشید همین حال عمومی خوب نشان از روند طبیعی بارداری سالم و بی خطره.
میوه های ممنوعه در دوران بارداری
اگرچه میوه برای بارداری سالم و بی خطر مفیده اما یک سری از میوه ها وجود داره که در دوران بارداری نباید بخورید در جدول زیر میوه های ممنوعه آورده شده است:
| میوه | چرا مضر |
|---|---|
| اناناس | شل شدن دهانه رحم و افزایش خطر زایمان زودرس یا سقط جنین |
| پاپایا(خام یا نارس) | باعث انقباضات رحمی و خطر زایمان زودرس یا سقط جنین |
| انگور | افزایش دمای بدن و در موارد نادر مشکلات گوارشی |
| میوههای کنسروی | حاوی مواد نگهدارنده، قند اضافه، |
| خرمالوی نارس | یبوست شدید یا ایجاد سنگ در دستگاه گوارش |
| میوههای اسیدی زیاد (مثل لیموترش و پرتقال در مقدار زیاد) | تحریک معده و سوزش معده |
| طالبی و خربزه (اگر آلوده باشند) | باکتری لیستر که خطرناکه |
| لیچی (Lychee) | افزایش قند حون |
| زردآلو (در مقدار زیاد) | هسته زردآلو حاوی ترکیباتی است که میتونه به سیانید تبدیل و مصرف زیاد آن مضر |
کتاب بارداری سالم
در دوران بارداری، مطالعه منابع معتبر میتونه به شما در درک بهتر این دوره و مراقبتهای لازم کمک کنه. در ادامه، چند کتاب مفید در زمینه بارداری سالم معرفی میشود:
بارداری سالم نوشتهی دکتر میریام استوپارد، این کتاب شیوههای مراقبت از خود و جنین تا زمان زایمان را بیان می کنه.
راهنمای بارداری سالم تألیف دکتر راجر دبلیو. هارمز، شامل اطلاعاتی از چگونگی باردار شدن تا تغذیه، ورزش، رشد جنین و تغییرات فیزیکی و عاطفی مادر است.
بارداری سالم نوشتهی سودابه بیوس، این کتاب به ارائه نکات عملی و کاربردی برای مادران باردار می پردازد.
سخن پایانی:
دوران بارداری فرصتی زیبا اما حساس است که با مراقبتهای درست میتوانید از آن لذت ببرید و سلامت خود و فرزندتان را تضمین کنید. برای داشتن بارداری سالم و بی خطر، همواره به بدن خود گوش دهید، استراحت کافی داشته باشید.