تهوع در بارداری، که به آن تهوع صبحگاهی گفته میشه . یک بیماری شایع است که 70 درصد از زنان در سه ماهه اول بارداری به آن دچار میشن. تهوع بارداری معمولاً در هفتههای ۶ تا ۱۲ به اوج خود میرسه و تا هفته ۱۶ تا ۲۰ کم میشه،برعکس نامش، تهوع صبحگاهی ممکنه در هر زمانی از روز اتفاق بیفته. درمانهای خانگی مختلفی از جمله تغییر رژیم غذایی و سبک زندگی برای تهوع وجود داره. تهوع می تونه منجر به کاهش وزن و کم آبی بدن بشه.
در بارداری باید یک سری نکات طلایی برای یک بارداری سالم و بی خطر را رعایت کنید در این مقاله همرا شوید تا با علت حالت تهوع و استفراغ در بارداری و راه های درمان آن آشنا شوید.
تفاوت بین تهوع صبحگاهی و استفراغ حاملگی چیست؟
تهوع صبحگاهی در دوران بارداری بسیار شایع است . تهوع صبحگاهی به شدت استفراغ بارداری نیست و باعث کم آبی یا کاهش وزن نمیشه. تهوع صبحگاهی ممکنه باعث استفراغ و حالت تهوع گاه به گاه بشه، اما همچنان باید بتونید غذا و مایعات را در بیشتر روز نگه دارید. پس از 12 هفته بارداری (سه ماهه اول) فروکش میکنه و یا از بین میره.
تهوع بارداری باعث میشه که چندین بار در روز استفراغ کنید. این در نهایت می تونه منجر به کم آبی بدن بشه. علائم حالت تهوع اغلب بیشتر از تهوع صبحگاهی طول می کشد. در صورت کم آبی ممکنه نیاز به درمان در بیمارستان با مایعات IV (مایعاتی که به صورت داخل وریدی یا از طریق رگ شما داده می شود) داشته باشید.
علت حالت تهوع و استفراغ در بارداری چیست؟
تهوع بارداری معمولا از حدود هفته ششم بارداری شروع میشه. علائم می تونه هفته ها، ماه ها یا و در موارد نادر تا پایان زایمان ادامه داشته باشه. آنها می توانند ناتوان کننده باشند و شما را از انجام فعالیت های عادی خود باز دارند. بدن در طول بارداری دچار تغییرات زیادی میشه که بعد از زایمان ممکنه ادامه داشته باشد مانند مشکلات پوستی بعد از زایمان که با یک سری راه ها می توان آن را برطرف کرد.
علائم و نشانه های شایع تهوع صبحگاهی شامل ناراحتی معده (تهوع)، از دست دادن اشتها و استفراغ است. برخی از زنان تهوع صبحگاهی را اینگونه توصیف می کنند:
سوزش سر دل یا رفلاکس.
دریازدگی یا بیماری حرکت .
چیزی در گلویشان گیر کرده است.
درد گرسنگی
چه چیزی باعث علت حالت تهوع و استفراغ در بارداری می شود؟
علت تهوع صبحگاهی به طور کامل مشخص نیست، اما متخصصین معتقدند ترکیبی از تغییرات فیزیکی و شیمیایی که ممکنه ناشی از:
قند خون پایین .
افزایش هورمون های بارداری مانند گنادوتروپین جفتی انسانی (HCG) یا استروژن .
نوسانات فشار خون.
تغییرات در متابولیسم .
تهوع ممکنه با موارد زیر بشه:
استرس و اضطراب.
بیش از حد خسته بودن
خوردن یا بوییدن برخی غذاها.
بیماری حرکت.
گرما یا هوای گرم.
چه کسانی در معرض خطر استفراغ بارداری هستند؟
برخی از افراد ممکنه احتمال بیشتری برای ابتلا به تهوع بارداری داشته باشند. عوامل خطر برای استفراغ بارداری عبارتند از:
داشتن حالت تهوع در بارداری قبلی
داشتن بارداری چند قلو (دوقلو، سه قلو یا بیشتر).
باردار شدن برای اولین بار.
سابقه خانوادگی بیولوژیکی تهوع شدید صبحگاهی .
سابقه بیماری حرکت یا سردردهای میگرنی .
ابتلا به بیماری تروفوبلاستیک بارداری که شامل رشد غیرطبیعی سلول در رحم شما میشه.
زمان شروع و اوج تهوع در بارداری
شروع تهوع بارداری:
حالت تهوع معمولاً بین هفته ۵ تا ۶ بارداری آغاز و در برخی زنان ممکنه زودتر (حتی از هفته ۴) یا دیرتر (حدود هفته ۷ یا ۸) آن را تجربه کنند.
اوج تهوع بارداری:
بیشتر زنان در هفتههای ۹ تا 12 اوج تهوع و استفراغ را تجربه میکنند، زیرا سطح هورمون گنادوتروپین جفتی در این دوره به بالاترین میزانمیرسه.
پایان تهوع بارداری:
در بیشتر موارد، تهوع بین هفته ۱۲ تا ۱۶ کاهش مییابد. با این حال، در برخی زنان ممکنه تا هفته ۲۰ بارداری ادامه داشته باشد. درصد کمی از زنان (حدود ۱۰٪) ممکنه در کل بارداری دچار تهوع باشند.
فواید تهوع در بارداری
| تهوع باعث | فواید |
|---|---|
| کاهش خطر سقط جنین | نشاندهنده سطح مناسب هورمون گنادوتروپین جفتی و رشد سالم جفت |
| محافظت از جنین در برابر مواد مضر | محافظت از جنین در مراحل حساس رشد |
| نشاندهنده عملکرد سالم هورمونهای بارداری | رشد جفت و جنین |
| احتمال کمتر زایمان زودرس | احتمال زایمان زودرس کمتره |
️ عوارض تهوع در بارداری
کاهش وزن و کمبود مواد مغذی
اگر تهوع شدید باشد و مانع از مصرف غذاهای مغذی شود، ممکن است باعث کاهش وزن، ضعف و کمبود ویتامینها شود.
کمآبی بدن
استفراغ مکرر میتواند باعث دهیدراتاسیون (کمآبی) و از دست دادن الکترولیتهای مهم مانند پتاسیم و سدیم شود.
هایپرامسیس گراویداروم (Hyperemesis Gravidarum)
در برخی زنان، تهوع شدید به حدی میرسد که منجر به کاهش وزن زیاد، کمآبی شدید و نیاز به بستری در بیمارستان میشود.
تأثیر بر سلامت روانی مادر
تهوع بارداری مداوم میتواند باعث اضطراب، افسردگی و کاهش کیفیت زندگی شود.
اختلال در فعالیتهای روزمره
برخی زنان به دلیل شدت تهوع قادر به انجام کارهای روزانه خود نیستند و حتی ممکن است مجبور شوند از محل کار یا تحصیل خود مرخصی بگیرند.
نتیجه:
اگرچه تهوع خفیف تا متوسط در بارداری نشاندهنده یک بارداری سالم است، اما اگر شدت آن زیاد باشد و باعث کاهش وزن، کمآبی یا ضعف شدید شود، باید به پزشک مراجعه کرد.
آیا تهوع در بارداری نشانه خوبی است؟
بله ، برخی ازمحققین معتقدند تهوع نشانه خوبی است زیرا به این معنیه که جفت در حال رشد است. تهوع بارداری خفیف تا متوسط ممکنه با کاهش خطر سقط جنین همراه باشه، زیرا نشاندهنده تولید مناسب هورمونهای بارداری است. در واقع، همه افراد دچار تهوع صبحگاهی نمی شوند. حالت تهوع به این معنی نیست که فرد نتونه بچه سالم به دنیا بیاره. مادری که دچار تهوع نشده به همون اندازه ای که احتمال داره نوزاد سالم به دنیا بیاره این احتمال سالم بودن برای مادری که در دوران بارداری دچار تهوع میشه نیز وجود داره.
راههای درمان حالت تهوع و استفراغ در بارداری
اگر تهوع بارداری شما شدید نیست و نیازی به درمان دارویی ندارد، میتونید با تغییر سبک زندگی و تغذیه آن را کاهش دهید. اما اگر تهوع شدید باشه، ممکنه نیاز به داروهای ضدتهوع با تجویز پزشک داشته باشید. چند کار وجود داره که می تونید انجام دهید تا احساس بهتری داشته باشید. ایجاد تغییرات کوچک در رژیم غذایی و سبک زندگی میتونه کمک زیادی به کاهش حالت تهوع کنه.
روشهای خانگی و طبیعی برای کاهش تهوع
تغییر رژیم غذایی برای تهوع
صبح ها چند بیسکویت یا نان تست بخورید تا معده تان آرام شود. چند بیسکویت در کنار تخت خود نگه دارید و قبل از بلند شدن چند عدد بخورید.
به جای سه وعده غذایی بزرگ، چندین وعده غذایی کوچک در روز بخورید. وعده های غذایی را حذف نکنید.
از غذاهای تند و چرب خودداری کنید. غذاهای ملایم مانند برنج، نان تست خشک، سیب زمینی پخته ساده، ژلاتین، آبگوشت، تخم مرغ بخورید.
بین وعده های غذایی میان وعده های مغذی و غنی از پروتئین مانند ماست، کره بادام زمینی روی برش های سیب یا کرفس، پنیر یا آجیل بخورید.
در طول روز مایعات به خصوص آب فراوان بنوشید. از نوشیدنی های کافئین دار خودداری کنید.
زمانی که از خانه دور هستید همیشه یک کیسه تنقلات همراه خود داشته باشید.
با زنجبیل رنده شده چای درست کنید یا آب نبات زنجبیلی را امتحان کنید.
تغییر سبک زندگی برای تهوع
ویتامین های دوران بارداری خود را با یک میان وعده مصرف کنید. اگر ویتامین دوران بارداری شما حاوی آهن است، سعی کنید آن را قبل از خواب مصرف کنید. با پزشک خود در مورد سایر گزینه های ویتامین صحبت کنید.
از بوها، نورها و سایر موقعیت هایی که شما را آزار می دهد و حالت تهوع شما را تحریک می کنه، خودداری کنید.
استراحت کافی داشته باشید.
اتاق ها را به خوبی تهویه کنید، یک فن را روشن کنید یا هر از چند گاهی به بیرون بروید تا کمی هوای تازه بگیرید.
رایحه های تازه و مطبوع مانند لیمو، پرتقال یا نعناع را استشمام کنید.
بعد از خوردن غذا دراز نکشید.
بعد از استفراغ دهان خود را بشویید. این میتونه به محافظت از دندان های شما در برابر اسید موجود در استفراغ کمک کنه.
داروهای ضد تهوع (با تجویز پزشک)
اگر تهوع شدید باشد، پزشک ممکنه داروهای ایمن در بارداری را تجویز کند:
ویتامین B6 (پیریدوکسین) – اولین انتخاب برای تهوع بارداری
دوکسیلامین (Doxylamine) – معمولاً همراه ویتامین B6 تجویزمیشه.
متوکلوپرامید (Metoclopramide) – در موارد شدید
اندانسترون (Ondansetron – Zofran) – در موارد خاص و با نظر پزشک
دیفنهیدرامین (Diphenhydramine – بنادریل) – گاهی برای تهوع تجویزمیشه.
نکته: داروها فقط در صورت تهوع شدید و بیاثر بودن روشهای طبیعی توصیه میشن.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر تهوع و استفراغ شما بسیار شدید است و باعث کاهش وزن، کمآبی بدن و ناتوانی در خوردن غذا شده است، در صورتی که علائم زیر را داشتید به پزشک مراجعه کنید علائم شامل:
حالت تهوعی داشته باشید که در تمام طول روز ادامه داشته باشه و شما را از خوردن و آشامیدن باز داره.
سه بار یا بیشتر در روز استفراغ کنید.
استفراغ قهوه ای یا خونی داشته باشید.
کاهش وزن.
احساس خستگی یا گیجی شدید کنید.
احساس سرگیجه یا بیهوشی داشته باشید.
ضربان قلب تند داشته باشید.
مقدار کمی ادرار تولید کنید.
درد یا تب داشته باشید.
دلیل دیگر برای بررسی حالت تهوع و استفراغ شدید :
زخم ها
رفلاکس (سوزش سر دل).
بیماری مرتبط با غذا.
بیماری تیروئید یا کیسه صفرا .
التهاب آپاندیس، معده، پانکراس یا کبد.
منابع:
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/12232-hyperemesis-gravidarum