یائسگی چیست؟

زمانی که شما 12 ماه پشت سر هم پریود نشید را بهش یائسگی میگن. این اتفاق به طور متوسط ​​در سن ۵۲ سالگی رخ میده. این یک فرآیند طبیعیه زمانی رخ میده که تخمدان‌های شما تولید هورمون‌های تولید مثل را متوقف می‌کنند . اگه یائسگی به دلیل جراحی یا درمان پزشکی اتفاق بیفته، یائسگی القایی نامیده میشه.

تغییرات هورمونی ناشی از یائسگی میتونه علائم جسمی و عاطفی ناخوشایندی ایجاد کنه. درمان‌هایی برای کمک به علائم یائسگی مانند هورمون درمانی، دارو یا تنظیم سبک زندگی وجود داره. با سلام روز همراه شوید تا علائم یائسگی و درمان آن را تقدیم نگاهتون کنه.

سه مرحله یائسگی

یائسگی پایان دائمی قاعدگی است. اگر به دلیل هر نوع درمان یا جراحی اتفاق نیفتد، این روند تدریجیه و در سه مرحله اتفاق می‌افتد:

قبل از یائسگی (پری‌منوپوز):

دوره پیش از یائسگی میتونه هشت تا ده سال قبل از یائسگی شروع بشه، زمانی که تخمدان‌های شما به تدریج استروژن کمتری تولید می‌کنند. این دوره معمولاً از دهه چهل زندگی شما شروع میشه. شما می‌تونید چندین ماه یا چندین سال در این دوره باشید. بسیاری از افراد در این دوره علائمی مانند قاعدگی نامنظم، گرگرفتگی و نوسانات خلقی را تجربه می‌کنند.

بدنت ازت ممنون میشه اگه اینو بدونی: پیشگیری از هپاتیت

یائسگی واقعی (منوپوز): 

یائسگی زمانیه که دیگه قاعدگی ندارید. در این مرحله، تخمدان‌های شما تخمک آزاد نمی‌کنند و بدن شما استروژن زیادی تولید نمی‌کنه. پزشک زمانی یائسگی را تشخیص میده که شما به مدت ۱۲ ماه متوالی پریود نشده باشید.

بعد از یائسگی (پُست‌منوپوز):

این دوره پس از یائسگی است. شما تا آخر عمر در این مرحله باقی می‌مونید. در حالی که بیشتر علائم یائسگی در دوران یائسگی کم میشه، ممکنه علائم خفیف یائسگی را برای چندین سال داشته باشید. افراد در مرحله یائسگی به دلیل پایین بودن سطح استروژن در معرض خطر بیشتری برای پوکی استخوان و انواع بیماری‌های قلبی هستند .

علائم یائسگی

اگر برخی یا همه علائم زیر را تجربه می‌کنید، ممکنه در حال ورود به دوران یائسگی باشید:

پریودهای نامنظم  یا پریودهایی که سنگین‌تر یا سبک‌تر از حد معمول هستند

گرگرفتگی (احساس ناگهانی گرما که در سراسر بدن پخش میشه)

تعریق شبانه  و یا گرگرفتگی

خشکی واژن که باعث ناراحتی در طول رابطه جنسی میشه

نیاز مبرم به دفع ادرار مکرر

مشکل در خوابیدن ( بی‌خوابی )

تغییرات عاطفی (تحریک‌پذیری، نوسانات خلقی یا افسردگی )

خشکی پوست، خشکی چشم یا خشکی دهان

بدتر شدن  سندرم پیش از قاعدگی  (PMS)

حساسیت سینه

برخی افراد ممکنه موارد زیر را نیز تجربه کنند:

تپش قلب

سردرد

درد و کوفتگی مفاصل و عضلات

تغییرات در میل جنسی

مشکل در تمرکز

افزایش وزن

ریزش یا نازک شدن مو

تغییرات در سطح هورمون‌های شما باعث این علائم میشه. برخی افراد علائم یائسگی شدیدی دارند، در حالی که برخی دیگر علائم خفیفی دارند. همه افراد علائم یائسگی یکسانی نخواهند داشت.

یائسگی زودرس چیست؟

یائسگی، اگه بین سنین ۴۵ تا ۵۵ سالگی اتفاق بیفته، طبیعیه و بخش طبیعی از روند پیری است. یائسگی که قبل از ۴۵ سالگی رخ میده، یائسگی زودرس نامیده میشه.  هنگامی که هیچ دلیل پزشکی یا جراحی برای یائسگی زودرس وجود نداشته باشه، نارسایی اولیه تخمدان نامیده میشه .

میانگین سن یائسگی چقدره؟

میانگین سن یائسگی در ایران بین  48 تا 51 سال است. که نسبت به کشورهای دیگه سن یائسگی در ایران پایین تره.

یائسگی چقدر طول می‌کشه؟

یائسگی خودش یه لحظه مشخصه، بنابراین شما در یائسگی نمی‌مونید. شما زمانی یائسه میشید که به مدت یک سال پریود نشده باشید. بلافاصله پس از رسیدن به یائسگی، وارد دوره پس از یائسگی میشید. این مرحله تا آخر عمر ادامه داره.

چه چیزی علائم یائسگی را بدتر می‌کنه؟

بستگی به علائم شما داره. برای مثال، اگر گرگرفتگی و تعریق علائم اصلی شما هستند، از محیط‌های گرم دوری کنید یا غذاهای تند نخورید. اگر علائمی مانند اضطراب یا بی‌خوابی دارید، اینو در نظر داشته باشید که تاثیر خواب بر سلامت جسم و روان بسیار مهمه پس انجام فعالیت‌های آرامش‌بخش مانند یوگا یا مطالعه قبل از خواب به آرام شدن ذهن شما کمک می‌کنه و منجر میشه خواب آرام‌تری داشته باشید.

چگونه بفهمم که در دوران یائسگی هستم؟

زمانی که ۱۲ ماه متوالی قاعدگی نشید، باید بدونید که یائسه شدید. در صورت بروز هر نوع خونریزی واژینال پس از یائسگی، به پزشک مراجعه کنید.  خونریزی واژینال  پس از یائسگی میتونه نشانه یک مشکل جدی‌تر در سلامتی باشه.

چرا یائسگی اتفاق می‌افتد؟

وقتی یائسگی به خودی خود اتفاق می‌افته (یائسگی طبیعی)، بخشی طبیعی از روند پیری است. یائسگی یک سال پریود نشید، در غیاب هرگونه جراحی یا بیماری که ممکنه باعث توقف خونریزی شود، مانند  قرص‌های ضدبارداری هورمونی ، شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی . برداشتن تخمدان‌ها از طریق جراحی در صورتی منجر به یائسگی میشه که جراح هر دو تخمدان را برداره.

با افزایش سن، چرخه تولید مثل شما شروع به کند شدن میشه و آماده توقف میشه. این چرخه از زمان بلوغ به طور مداوم در حال فعالیت بوده است. با نزدیک شدن به یائسگی، تخمدان‌های شما استروژن کمتری تولید می‌کنند . وقتی این کاهش رخ میده، چرخه قاعدگی (پریود) شما شروع به تغییر می‌کنه. میتونه نامنظم و سپس متوقف بشه.

تغییرات فیزیکی همچنین می‌تونن با سازگاری بدن شما با سطوح مختلف هورمون رخ دهند. علائمی که در هر مرحله از یائسگی تجربه می‌کنید، بخشی از سازگاری بدن شما با این تغییراته.

چه تغییرات هورمونی در دوران یائسگی رخ میده؟

تغییرات هورمونی که ما بهش “یائسگی” می‌نامیم، زمانی اتفاق می‌افتد که تخمدان‌های شما دیگر سطح بالایی از هورمون تولید نمی‌کنند. تخمدان‌های شما هورمون‌های استروژن و پروژسترون را تولید می‌کنند . استروژن و پروژسترون با هم، قاعدگی را کنترل می‌کنند. استروژن همچنین بر نحوه استفاده بدن از کلسیم و حفظ سطح کلسترول خون شما تأثیر میذاره.

با نزدیک شدن به یائسگی، تخمدان‌های شما دیگر تخمک آزاد نمی‌کنند و شما آخرین چرخه قاعدگی خود را خواهید داشت.

یائسگی چگونه تشخیص داده میشه؟

چندین راه وجود داره که پزشک شما میتونه یائسگی را تشخیص بده. اولین راه، بررسی چرخه قاعدگی شما در طول سال گذشته است. که پزشک شما پس از وقوع آن را تشخیص میده. اگر یک سال کامل (۱۲ ماه متوالی) پریود نشید، وارد یائسگی شدید.

آزمایش‌های خونی که سطح هورمون‌های خاصی را بررسی می‌کنند، می‌تونن نشان بدن که شما یائسه شدید. با این حال، معمولاً آزمایش خون ضروری نیست. در برخی شرایط، آزمایش خون میتونه گمراه‌کننده باشه زیرا نوسانات هورمونی زیادی در مرحله پیش از یائسگی رخ میده. اگر پزشک شما مشکوک به یک بیماری زمینه‌ای باشه که ممکنه باعث علائم شما شده باشه، ممکنه بخواد سطح هورمون‌ها را بررسی کنه.

درمان‌ یائسگی چیست؟

یائسگی یک فرآیند طبیعیه که بدن شما آن را طی می‌کنه. در برخی موارد، ممکنه نیازی به هیچ درمانی برای آن نداشته باشید. انواع مختلفی از درمان‌ها برای علائم یائسگی وجود داره. انواع اصلی عبارتند از:

درمان‌های غیرهورمونی برای یائسگی چیست؟

اگرچه هورمون درمانی روشی مؤثر برای تسکین علائم یائسگی است، اما درمان کاملی برای همه نیست. درمان‌های غیر هورمونی شامل مواردی مانند تغییر سبک زندگی و داروهای غیر هورمونی است. این درمان‌ها اغلب گزینه‌های خوبی برای زنانی هستند که دلایل پزشکی برای جلوگیری از استروژن دارند، از جمله سابقه شخصی لخته شدن خون یا درمان و پیشگیری از سرطان سینه . برخی از درمان‌های غیر هورمونی که پزشک ممکنه توصیه کنه عبارتند از:

تغییر آنچه می‌خورید و می‌نوشید

گاهی اوقات، تغییر در رژیم غذایی میتونه به تسکین علائم یائسگی کمک کنه. محدود کردن میزان  کافئین  مصرفی روزانه و کاهش مصرف غذاهای تند میتونه شدت گرگرفتگی شما را کم کنه. همچنین می‌تونید غذاهای بیشتری حاوی فیتواستروژن‌ها (مواد مغذی که خواصی شبیه استروژن در بدن انسان دارند) مصرف کنید. غذاهایی که می‌توانید امتحان کنید عبارتند از:

سویا

نخود

عدس

دانه کتان

غلات

لوبیا

میوه‌ها

سبزیجات

اجتناب از عوامل محرک گرگرفتگی

برخی از موارد در زندگی روزمره شما ممکنه باعث گرگرفتگی شوند. برای کمک به تسکین علائم خود، سعی کنید این محرک‌ها را شناسایی کرده و از شر آنها خلاص شوید. این میتونهشامل خنک نگه داشتن اتاق خواب در شب، پوشیدن لباس‌های چندلایه یا  ترک سیگار باشه. حفظ وزن سالم برای شما نیز میتون هبه گرگرفتگی کمک کنه.

ورزش کردن

اگر با گرگرفتگی دست و پنجه نرم می‌کنید، ورزش میتونه دشوار باشه، اما فعالیت بدنی منظم میتونه به تسکین چندین علامت دیگر یائسگی کمک کنه. هر نوع فعالیت بدنی برای شما مفیده، حتی شنا . حرکات آرام و ملایم مانند یوگا نیز میتونه به بهبود خلق و خو و کاهش اضطراب کمک کنه.

مصرف داروهای تجویزی

داروهای غیرهورمونی وجود دارند که می‌تونه علائم یائسگی را بهبود بخشند. برخی از آنها عبارتند از:

قرص‌های ضدبارداری برای کمک به تعادل هورمون‌ها

داروهای ضد افسردگی ( SSRIs و SNRIs ) برای مدیریت علائمی مانند نوسانات خلقی و گرگرفتگی

گاباپنتین (داروی تشنج) یا فزولینتانت برای درمان گرگرفتگی

اکسی بوتینین. دارویی برای مثانه بیش فعال که گرگرفتگی را نیز درمان می‌کنه

کرم‌ها و روان‌کننده‌های واژن برای کمک به خشکی واژن

خطرات یائسگی چیست؟

شما بعد از یائسگی در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری‌هایی مانند پوکی استخوان و بیماری‌های قلبی عروقی هستید. این امر عمدتاً به دلیل پایین بودن سطح استروژن است. پزشک شما ممکنه بخواد سلامت شما را بررسی کنه تا مطمئن بشه که سطح خطر ابتلا به این بیماری‌ها خیلی بالا نیست. آنها حتی ممکنه در صورت لزوم درمان را تجویز کنند.

پوکی استخوان

پوکی استخوان زمانی رخ میده که تراکم داخلی استخوان‌های شما کاهش می‌یابد و آنها را شکننده‌تر و مستعد  شکستگی می‌کنه . استروژن نقش مهمی در حفظ توده استخوانی داره. استروژن به سلول‌های استخوان‌ها سیگنال میده که از تجزیه شدن دست بردارند.

به طور متوسط، از زمان یائسگی تا سن ۶۰ سالگی، ۲۵٪ از توده استخوانی خود را از دست خواهید داد. این امر عمدتاً به دلیل از دست دادن استروژن است. پزشک شما ممکنه بخواد قدرت استخوان‌های شما را در طول زمان آزمایش کنه. آزمایش تراکم مواد معدنی استخوان، که به آن  تراکم‌سنجی استخوان نیز گفته میشه ، راهی برای دیدن میزان کلسیم موجود در قسمت‌های خاصی از استخوان‌های شماست.

بیماری‌های قلبی عروقی

پس از یائسگی، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی به دلایل مختلفی افزایش می‌یابد، از جمله:

از دست دادن استروژن

افزایش  انواع فشار خون

برخی عادات سبک زندگی مانند سیگار کشیدن، نوشیدن الکل یا خوردن غذاهای ناسالم (اگر این عادات در مورد شما صدق می‌کنه)

کاهش فعالیت بدنی، که میتونه منجر به کلسترول بالا و سایر بیماری‌ها شود (بسته به میزان فعالیت شما پس از یائسگی)

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟

اگر علائم یائسگی شما را آزار میده و روی زندگی شما تأثیرگذاره، به پزشک مراجعه کنید.   اکثر زنان دوران گذار به یائسگی را با علائم خفیفی مانند قاعدگی نامنظم یا تغییراتی در چرخه قاعدگی معمول خود آغاز می‌کنند. اما علائم می‌توانند شدید شوند و زندگی روزمره شما را مختل کنند

خونریزی نامنظم واژن گاهی اوقات میتونه نشانه‌ی سایر بیماری‌ها باشه. در صورت مشاهده‌ی هر یک از علائم زیر، به پزشک مراجعه کنید:

پریودهای شما بسیار سنگین‌تر از حد معمول می‌شوند.

چندین لخته خون بزرگ (بزرگتر از یک ربع) دفع می‌کنید.

دوره قاعدگی شما بیش از هفت روز طول کشیده است.

فاصله بین دو پریود شما کمتر از ۲۱ روز است.

قبل از ۴۵ سالگی پریود نمی‌شوید.

بین دوره‌های قاعدگی خونریزی یا لکه‌بینی دارید.

بعد از رابطه جنسی خونریزی دارید.

سوالات متداول

. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21841-menopause