سرطان سینه چیست؟
سرطان سینه (Breast Cancer) یکی از شایعترین انواع سرطان در زنان و البته در موارد نادر در مردانه. وقتی سلولهای بافت سینه (معمولاً در مجاری شیری یا غدد تولیدکننده شیر) به طور غیرطبیعی شروع به رشد و تقسیم کنترلنشده میکنن، یک توده یا تومور سرطانی شکل میگیره. این سلولها میتونن به بافتهای اطراف حمله کنن یا از طریق خون و لنف به بخشهای دیگه بدن پخش بشن.
برای پیشگیری از سرطان سینه دانشمندان عوامل خطر و عوامل محافظتی را بررسی میکنند . هر چیزی که احتمال ابتلا به سرطان را افزایش بده، عامل خطر سرطانه؛ و هر چیزی که احتمال ابتلا به سرطان را کاهش بده، عامل محافظتی سرطانه.
یک سری کارها هست که شما با تغییرش میتونید از خطر سرطان سینه جلوگیری کنید. به عنوان مثال، هم سیگار کشیدن و ژن، عوامل خطر برخی از انواع سرطان هستند، اما فقط میتونید سیگار نکشید وگرنه شما نمیتونید ژن را تغییر بدید. ورزش منظم و سبک زندگی تندرست ممکنه از شما در برابر انواع سرطان محافظت کنن. دوری از عوامل خطر و افزایش عوامل محافظتی ممکنه خطر ابتلا به سرطان را کاهش بده اما به این معنی نیست که مبتلا به سرطان نمیشید.
فهرست مطالب
علائم سرطان سینه
توده یا ضخیم شدن بافت سینه: این شایعترین علائم سرطان سینه است. و معمولاً اولین چیزیه که افراد متوجه آن میشن. تودهای که سرطانی است، اغلب سفت و بدون درده و لبههای نامنظمی داره. این توده معمولاً با فشار دادن حرکت نمیکنه، اما تودههای خوشخیم اغلب نرم و قابل حرکته.
علائم سرطان سینه ممکنه شامل موارد زیر باشد:
- توده سینه یا ناحیه ضخیم شده پوست که با بافت اطراف متفاوت.
- نوک سینهای که صافه یا به سمت داخل برگشته.
- تغییر در رنگ پوست سینه. در افرادی که پوست سفید دارند، پوست سینه ممکنه صورتی یا قرمز باشه. در افرادی که پوست قهوهای و سیاه دارند، پوست سینه ممکنه تیرهتر از سایر پوستهای سینه به نظر برسه یا قرمز یا بنفش به نظر برسه.
- تغییر در اندازه، شکل یا ظاهر سینه.
- تغییرات در پوست روی سینه، مانند پوستی که فرورفته یا شبیه پوست پرتقاله.
- چروکیده، فرورفته یا پوسته پوسته شدن پوست سینه.
- ترشحات غیرعادی از نوک پستان که بدون فشردن و خود به خود خارج میشه
- برآمدگی در زیر بغل
سرطان سینه چقدر شایعه؟
در دنیا سرطان سینه شایعترین سرطان در زنانه
آمار جهانی:
از هر 8 نفر یک نفر زن (تقریباً ۱۲٪) در طول زندگی خودش با سرطان سینه روبهرو میشه. هر سال بیش از ۲.۳ میلیون مورد جدید سرطان سینه در جهان تشخیص داده میشه.
در ایران:
سرطان سینه هم شایعترین سرطان زنان هست. به طور میانگین از هر ۱۰۰ هزار زن، حدود ۳۵ تا ۴۰ نفر دچار سرطان سینه میشن.
راههای پیشگیری از سرطان سینه و کاهش خطر
1. حفظ وزن سالم و فعالیت بدنی
رابطه بین وزن بدن و خطر ابتلا به سرطان سینه و پیامدهای آن پیچیده است. طبق گفته موسسه ملی سرطان ، اضافه وزن و چاقی پس از یائسگی خطر ابتلا به سرطان سینه را در زنان افزایش میده و میتونه پس از تشخیص در هر سنی، نتایج را بدتر کنه. پس اگه نشانه های شروع یائسگی زودرس دارید به پزشک حتما مراجعه کنید
محققان نشان دادن که چاقی مزمن همچنین رشد سرطان سینه شبه را تسریع میکنه و افزایش وزن در دوران کودکی و نوجوانی احتمال ابتلا به سرطان سینه را پس از یائسگی به طور قابل توجهی افزایش میده . همچنین زنان یائسهای که وزن سالمی دارن اما سطح بالایی از چربی بدن دارند ممکنه خطر ابتلا به سرطان سینه در آنها بیشتر باشه.
کاهش وزن و حفظ یک رژیم غذایی سالم میتونه خطر ابتلا به سرطان را کاهش دهد. یک مطالعه در سال ۲۰۲۰ نشان داد که زنان بالای ۵۰ سالی که کاهش وزن دارن، میتوانن خطر ابتلا به سرطان سینه را در آینده تا ۳۲ درصد کاهش بدن. چای دارچین برای کاهش وزن یه نوشیدنی طبیعی و تاثیرگذاره همپچنین خطر ابتلا به سرطان کاهش میده.
ورزش منظم: نقش حیاتی در پیشگیری از سرطان سینه داره. فعالیت بدنی به کاهش چربی بدن، کنترل قند خون و سطح انسولین کمک میکنه، که همگی با کاهش خطر سرطان مرتبط هستند. ۷۵ دقیقه ورزش شدید (مانند دویدن) یا حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش هوازی با شدت متوسط پیادهروی سریع کنید و از فواید پیاده روی برای پیشگیری از سرطان سینه شگفت زده شوید.
2. محدود کردن الکل
بسیاری از مردم نمیدونن که الکل یک ماده سرطانزا است: تا شش درصد از تشخیصهای سرطان و چهار درصد از مرگ و میرها با مصرف آن مرتبطه.
زنانی که بین دو تا سه نوشیدنی الکلی در روز مصرف میکنند، در مقایسه با زنانی که الکل مصرف نمیکنند، 20 درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند. اگه به دنبال این هستید که خطر ابتلا به سرطان سینه را کاهش بدید سعی کنید الکل را ترک کنید حتی مقادیر کم الکل میتونه خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش بده.
3. شیردهی
مطالعات نشان داده که شیردهی ممکنه خطر ابتلا به سرطان سینه را کاهش بده، احتمالاً به این دلیل که تعداد چرخههای قاعدگی یک زن را کاهش میده. شیردهی به نوزاد، یکی از عوامل محافظتی در برابر سرطان سینه است. هرچه مدت زمان شیردهی بیشتر باشه، این تأثیر محافظتی نیز افزایش مییابد. دلیل این امر ممکنه به کاهش تعداد چرخههای قاعدگی در طول شیردهی و در نتیجه کاهش قرار گرفتن در معرض استروژن مربوط باشه.
4. غربالگری منظم و تشخیص زودهنگام
تشخیص زودهنگام، شانس موفقیت درمان را به شدت افزایش میدهد.
ماموگرافی: بهترین ابزار برای تشخیص سرطان سینه در مراحل اولیه است. ماموگرافی میتونه تودههای بسیار کوچک را، حتی قبل از اینکه قابل لمس باشند، شناسایی کنه. توصیهها برای زمان شروع ماموگرافی و تناوب آن متفاوته، اما اغلب توصیه میشه که زنان از ۴۰ یا ۴۵ سالگی ماموگرافی را شروع کنند.
خودآزمایی پستان: هرچند خودآزمایی نمیتونه جایگزین ماموگرافی باشه، اما به شما کمک میکنه تا با بافت طبیعی سینههای خود آشنا شوید و به هرگونه تغییر غیرعادی توجه کنید.
6. مدیریت عوامل هورمونی و ژنتیکی
درمان جایگزینی هورمون (HRT): زنان یائسهای که از درمانهای هورمونی ترکیبی (استروژن و پروژسترون) استفاده میکنند، خطر ابتلا به سرطان سینه در آنها افزایش مییابد. اگر به این نوع درمان نیاز دارید، با پزشک خود درباره مزایا و معایب آن و استفاده از کمترین دوز ممکن و کوتاهترین زمان لازم مشورت کنید.
آگاهی از سابقه خانوادگی: اگر در خانواده خود (مادر، خواهر یا دختر) سابقه سرطان سینه یا تخمدان دارید، ممکنه در معرض خطر بیشتری باشید. جهش در ژنهای BRCA1 و BRCA2 خطر ابتلا به سرطان سینه را به شدت افزایش میده. در چنین مواردی، پزشک ممکنه آزمایش ژنتیک و غربالگریهای مکرر را توصیه کنه.
7. سیگار را ترک کنید
مطالعات متعددی ارتباط بین سیگار کشیدن و افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه و سایر سرطانها را نشان داده. زنانی که در حال حاضر سیگار میکشند یا در گذشته سیگار میکشیدند و سابقه خانوادگی سرطان سینه دارند، در معرض خطر بیشتری هستند. پس اگه سیگاری هستید سعی کنید از روش های خانگی ترک سیگار استفاده کنید.
برای جلوگیری از سرطان سینه چه بخوریم
برای پیشگیری از سرطان سینه، هیچ ماده غذایی خاصی به تنهایی معجزه نمیکنه، اما داشتن یک رژیم غذایی سالم و متنوع میتونه خطر ابتلا به این بیماری را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. رژیم غذایی شما باید سرشار از مواد مغذی و گیاهی باشه.
7. میوهها و سبزیجات
میوهها و سبزیجات باید بخش بزرگی از رژیم غذایی شما را تشکیل دهند. مصرف فراوان میوهها و سبزیجات به دلیل داشتن آنتیاکسیدانها، ویتامینها یکی از مهمترین راهکارهاست. این مواد به محافظت از سلولها در برابر آسیبهای DNA کمک میکنند.
این مواد غذایی به دلیل داشتن آنتیاکسیدانها، نقش مهمی در پیشگیری از سرطان دارند.
سبزیجات چلیپایی: کلم بروکلی، گل کلم، کلم بروکسل و کلم قمری. این سبزیجات حاوی ترکیبات سولفوران و ایندول-۳-کاربینول هستند که میتوانند به دفع سموم و مواد سرطانزا از بدن کمک کنند.
سبزیجات برگدار: اسفناج، کاهو و کلمپیچ. این سبزیجات سرشار از ویتامینهای A، C و K و همچنین فیبر هستند.
توتها: توتفرنگی، بلوبری، تمشک و شاهتوت. این میوهها سرشار از آنتیاکسیدانها و فیتوکمیکالها هستند که به مبارزه با آسیب سلولی کمک میکنند.
گوجهفرنگی و هندوانه: این میوهها حاوی لیکوپن هستند که یک آنتیاکسیدان قوی بوده و با کاهش خطر برخی سرطانها، از جمله سرطان سینه، مرتبط است.
8. فیبر
فیبر به دو روش به پیشگیری از سرطان سینه کمک میکنه: اول، با کمک به کنترل وزن؛ و دوم، با کمک به بدن در دفع استروژن اضافی.فیبر نقش مهمی در کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه داره. فیبر با اتصال به استروژن در روده، به دفع آن از بدن کمک میکنه. سطح بالای استروژن میتونه به رشد سلولهای سرطانی در بافت سینه کمک کنه.
غلات کامل: برنج قهوهای، جو دوسر، نانهای سبوسدار و کینوا را جایگزین غلات تصفیهشده کنید.
حبوبات: عدس، نخود و انواع لوبیا.
آجیل و دانهها: تخمه کتان و دانه چیا. این دانهها منبع عالی فیبر و امگا-۳ هستند.
9. چربیهای سالم
به جای چربیهای اشباع و ترانس، چربیهای سالم را در رژیم غذایی خود بگنجانید. کنید که برای جلوگیری از بیماری های قلب و عروق و کاهش التهاب ضروری هستند.
امگا-۳: در ماهیهای چرب مانند سالمون، ساردین و ماهی خالخالی یافت میشه. همچنین میتوانید از منابع گیاهی مانند گردو، دانه کتان و دانه چیا استفاده کنید.
چربیهای تکاشباعنشده: در روغن زیتون، آووکادو و آجیلها یافت میشوند.
منابع: روغن زیتون، آووکادو، آجیلها (گردو، بادام) و ماهیهای چرب (سالمون، ساردین).
10. پروتئین
پروتئین برای سلامت بدن برای پیشگیری از سرطان سینه ضروریه، اما نوع پروتئین مصرفی مهمه. منابع پروتئین سالم و بدون چربی را انتخاب کنید.
ماهیهای چرب و مرغ: مرغ و بوقلمون (بدون پوست) و ماهیهای چرب مانند سالمون را در رژیم غذایی خود بگنجانید.
حبوبات: عدس و لوبیا، گزینههای پروتئینی عالی و کمچربی هستند.
نوشیدنیها
آب: نوشیدن آب کافی برای کمک به عملکرد کلیهها و دهیدراته شدن بدن ضروریه .
چای سبز: چای سبز حاوی آنتیاکسیدانهای قوی به نام کاتچین است که میتونه به کاهش خطر سرطان کمک کنه
مواردی که باید محدود شوند:
الکل:
حتی مقادیر کم الکل میتونه خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش بده. بهتره مصرف آن را کاملاً محدود یا قطع کنید.
گوشتهای فرآوریشده و قرمز:
مصرف این گوشتها با افزایش خطر ابتلا به سرطان مرتبط است. سوسیس، کالباس، همبرگر و گوشتهای کنسرو شده را محدود کنید.
قند و غذاهای فرآوریشده:
غذاهای سرشار از قند و چربیهای ناسالم، به افزایش وزن منجر میشن و میتونن التهاب بدن را بالا ببرند که هر دو عامل خطر برای سرطان سینه هستند. نوشابههای شیرین، شیرینیها، غذاهای آماده و فستفودها اغلب سرشار از قند و چربیهای ناسالم هستند که به افزایش وزن و التهاب در بدن کمک میکنند. این دو عامل نیز خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش میدهند
عوامل خطر افزایش ابتلا به سرطان سینه
عواملی که ممکنه خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش بده عبارتند از:
| عامل خطر | توضیح کوتاه |
| سابقه خانوادگی سرطان سینه | ابتلای والدین، خواهر، برادر یا فرزند به سرطان سینه؛ ابتلا در سن پایین یا چند عضو خانواده در نتیجه خطر بیشتر |
| سابقه شخصی سرطان سینه | ابتلا قبلی در یک سینه باعث افزایش خطر در سینه دیگر |
| سابقه شخصی بیماریهای سینه | بیماریهایی مثل LCIS و هیپرپلازی آتیپیک باعث افزایش خطر |
| شروع پریود زودهنگام | شروع پریود قبل از ۱۲ سالگی باعث افزایش خطر |
| یائسگی دیر هنگام | شروع یائسگی بعد از ۵۵ سالگی باعث افزایش خطر |
| مونث بودن | زنان بیشتر از مردان دچار سرطان سینه میشن |
| بافت متراکم سینه | سینههای متراکم، تشخیص سختتر در نتیجه خطر بالاتر |
| نوشیدن الکل | افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه |
| اولین فرزند بعد از ۳۰ سالگی | افزایش خطر ابتلا |
| هرگز باردار نشدن | افزایش خطر ابتلا |
| تغییرات ارثی DNA | جهشهای BRCA1 و BRCA2 باعث افزایش خطر |
| هورموندرمانی یائسگی | داروهای ترکیبی استروژن + پروژسترون باعث افزایش خطر |
| افزایش سن | با بالا رفتن سن خطر بیشتر میشود |
| چاقی | افراد چاق بیشتر در معرض خطر هستند |
| قرار گرفتن در معرض اشعه | پرتودرمانی قفسه سینه در کودکی یا جوانی باعث افزایش خطر |
تست سرطان سینه در منزل
در خانه میتونید خودآزمایی پستان را انجام دهید. خودآزمایی پستان یک ابزار مهم برای آشنایی با بدن خودتونه، اما جایگزین معاینات پزشکی نیست. اگر این کار را به طور منظم انجام دهید، میتونید بافت طبیعی سینههای خود را بشناسید و هرگونه تغییر غیرعادی را به موقع تشخیص دهید.
بهترین زمان برای انجام خودآزمایی، چند روز بعد از پایان دوره قاعدگی است، یعنی زمانی که سینهها حساسیت کمتری دارند. اگر یائسه شدهاید، یک روز مشخص در ماه را برای این کار انتخاب کنید. مهمه که بدانید خودآزمایی پستان جایگزین معاینات منظم پزشکی و ماموگرافی نیست، بلکه مکملی برای آنها است.
روش انجام خودآزمایی پستان
بهترین زمان برای انجام خودآزمایی پستان، چند روز پس از پایان دوره قاعدگی است، زمانی که سینهها کمتر حساس و متورم هستند. اگر یائسه شدهاید، یک روز ثابت از ماه را برای انجام این کار انتخاب کنید. خودآزمایی در سه مرحله انجام میشه:
مرحله 1: معاینه جلوی آینه
در اتاقی با نور کافی، جلوی آینه بایستید. و به سینههای خود نگاه کنید. به دنبال هرگونه تغییر در اندازه، شکل یا ظاهر پوست باشید.
سینههای خود را با دقت در حالتهای مختلف بررسی کنید:
با دستهای آویزان در کنار بدن: به سینههایتان نگاه کنید. به دنبال هرگونه تغییر در اندازه، شکل یا ظاهر پوست باشید. به فرورفتگیها، چروکها، یا قرمزی پوست توجه کنید.
با دستهای روی کمر: دستهایتان را محکم روی کمر فشار دهید تا ماهیچههای سینه منقبض شوند. به دنبال هرگونه تفاوت در شکل سینهها یا کشیده شدن نوک پستان به یک سمت باشید.
با دستهای بالا سر: دستهایتان را بالای سر ببرید. در این حالت، به دنبال فرورفتگی یا کشیدگی در پوست سینه باشید. همچنین، نوک پستانها را بررسی کنید تا مطمئن بشید به سمت داخل کشیده نشدهاند.
دستها در کنار بدن: با دستهای آویزان به سمت پایین، به سینههای خود نگاه کنید.
دستها بالای سر: دستهای خود را بالای سر ببرید و به دنبال فرورفتگی یا تغییر شکل در پوست باشید.
دستها روی کمر: دستهای خود را روی کمر قرار داده و به سمت جلو خم شوید. به دنبال هرگونه ناهنجاری در سینههای خود باشید.
مرحله 2: معاینه در حالت خوابیده
به پشت دراز بکشید و یک بالش کوچک زیر شانه خود در سمت سینهای که میخواهید معاینه کنید، قرار دهید. دست همان سمت را زیر سر ببرید تا بافت سینه مسطح بشه.
با سه انگشت میانی دست دیگرتان، به آرامی و با فشار، تمام سطح سینه را معاینه کنید. از یکی از الگوهای زیر برای اطمینان از پوشش کامل استفاده کنید:
الگوی دایرهای: از بیرونیترین قسمت سینه، به آرامی با حرکات دایرهای کوچک به سمت نوک پستان حرکت کنید تا کل ناحیه را پوشش دهید.
الگوی خطی: با حرکات عمودی، از بالای سینه (نزدیک استخوان ترقوه) به سمت پایین (نزدیک خط زیر سینه) حرکت کنید. سپس کمی به سمت زیر بغل بروید و همین حرکت را تکرار کنید تا تمام سینه را معاینه کنید.
این کار را برای هر دو سینه و ناحیه زیر بغل تکرار کنید. به دنبال هرگونه توده، سفتشدگی، یا برآمدگی باشید که با بافت اطراف متفاوت است.
الگوی دایرهای: با حرکات دایرهای از لبه بیرونی سینه شروع کنید و به سمت نوک پستان حرکت کنید.
الگوی عمودی: از بالای سینه به سمت پایین حرکت کنید و به سمت زیر بغل و ترقوه برید.
الگوی گوه مانند: از نوک پستان به سمت لبه بیرونی سینه حرکت کنید.
این کار را برای هر دو سینه و زیر بغل تکرار کنید. به دنبال هرگونه توده، برآمدگی یا تغییر در بافت سینه باشید.
۳. مرحله 3: در حمام
در حمام و زیر دوش، میتونید این مرحله را انجام دهید، سینههای خود را با دستهای صابونی لمس کنید. بافت صابونی سینه باعث میشه تودهها راحتتر لمس بشن. با استفاده از سه انگشت میانی، همانند مرحله قبل، با حرکات دایرهای یا خطی، تمام سینه و زیر بغل را معاینه کنید.
این کار باعث میشه راحتتر تودهها را احساس کنید. همانند مرحله دوم، با حرکات دایرهای یا عمودی، تمام نواحی سینه و زیر بغل را معاینه کنید.
درمان سرطان سینه:
جراحی (برداشتن توده یا کل سینه)
شیمیدرمانی
پرتو درمانی
هورموندرمانی یا درمان هدفمند
لحظه جمع بندی:
توجه به این نکته ضروریه که بسیاری علائم سرطان سینه که در بالا ذکر شدممکنه به دلایل دیگری غیر از سرطان سینه مانند تغییرات هورمونی، کیستها یا عفونت باشه. با این حال، در صورت مشاهده هر یک از این علائم، حتماً با پزشک خود مشورت کنید. تشخیص زودهنگام کلید درمان موفقه.
سوالات متداول
علت سرطان سینه در زنان مسواک نزدن مردان است؟
یه باور غلط و بی اساس هست که میگه مسواک نزدن مردان باعث سرطان سینه میشه. هیچ ارتباط علمی یا پزشکی معتبری بین بهداشت دهان و دندان مردان و ابتلا به سرطان سینه در زنان وجود نداره. سرطان سینه یک بیماری پیچیده با علل و عوامل خطر متعددی مثل ژنتیک، هورمون، سبک زندگی و سابقه خانوادگی مرتبطه، که کاملاً مستقل از این مسئله است.
بستن سوتین باعث سرطان میشه؟
بر اساس تحقیقات گسترده علمی، پوشیدن سوتین باعث سرطان سینه نمیشه. این ادعا یک باور غلط و شایعهای بیاساسه که هیچ شواهد علمی برای تأیید آن وجود نداره. این شایعه در دهه ۱۹۹۰ مطرح شد و بارها توسط جامعه پزشکی رد شده. سوتین فقط یک لباس زیره و هیچ تهدیدی برای سلامتی شما محسوب نمیشه.
درد سرطان سینه چگونه است؟
درد سرطان سینه معمولاً یه جور حس ناراحتی یا درد تو سینه، زیر بغل یا اطرافشونه. ممکنه یه وقتایی بیاد و بره یا مدام باشه. شدتشم فرق میکنه، گاهی یه کم حساسیت داری، گاهی حس سنگینی، سوزش یا فشار. تو مراحل اولیه شاید اصلاً دردی نباشه، ولی ممکنه توده، تغییر شکل سینه یا ترشح عجیب ببینی. فقط یادت باشه، درد بهتنهایی یعنی سرطان نیست، ممکنه دلایل دیگهای داشته باشه. حتماً برو پیش دکتر که چکاپ کامل کنی.
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/breast-cancer/symptoms-causes/syc-20352470