التهاب دهانه رحم چیست؟

دهانه رحم مثل یه درِ کوچولو بین رحم و واژن عمل می‌کنه. وقتی دچار التهاب میشه، قرمز و متورم می‌شه و راحت‌تر خونریزی می‌کنه. این التهاب می‌تونه حاد باشه (ناگهانی و شدید، معمولاً عفونی) یا مزمن (طولانی‌مدت و آروم‌تر، اغلب غیرعفونی). بیشتر وقت‌ها بدون علامت می‌گذره، اما اگه نشانه های عفونت رحم داشته باشید، تو معاینه‌های روتین مثل پاپ اسمیر معلوم می‌شه.

بیماری التهاب دهانه رحم (اون قسمت پایینی رحم که به واژن وصله) هست و خیلی شایعه بیش از نیمی از خانم‌ها تو زندگیشون باهاش روبرو می‌شن. نگران نباش، معمولاً قابل درمانه، اما اگه نادیده بگیریش، ممکنه دردسر بشه.

انواع التهاب دهانه رحم

التهاب دهانه رحم (سرویسیت) رو به دو دستهٔ اصلی تقسیم می‌کنن:

۱. التهاب عفونی (شایع‌ترین نوع – حدود ۶۰–۷۰٪ موارد)

یعنی یه میکروب، ویروس یا انگل باعثش شده:

• کلامیدیا: شایع‌ترین در ایران و دنیا (مخصوصاً زیر ۲۵ سال)
• سوزاک (گونوره): ترشح چرکی سبز-زرد و خیلی مسری
• مایکوپلاسما ژنیتالیوم: جدیداً داره خیلی زیاد می‌شه و مقاومه
• تریکوموناس: ترشح کف‌آلود و بدبو + خارش وحشتناک
• هرپس ژنیتال: زخم دردناک + التهاب شدید
• HPV (به‌خصوص تیپ‌های پرخطر ۱۶ و ۱۸): التهاب مزمن و طولانی
• واژینوز باکتریایی (BV): تعادل باکتری به‌هم خورده و التهاب ثانویه می‌ده
• موارد نادر: استرپتوکوک گروه B، کاندیدا، CMV و…

۲. التهاب غیرعفونی (۳۰–۴۰٪ موارد)

هیچ میکروبی پیدا نمی‌شه، فقط تحریک و التهابه:

• حساسیت به لاتکس کاندوم، اسپرم‌کُش، ژل معطر، صابون، پد و تامپون معطر
• دوش واژینال (شماره یک دشمن دهانه رحم)
• رابطه جنسی خشن یا طولانی
• استفاده طولانی از تامپون، کاپ قاعدگی یا آی‌یو‌دی
• تغییرات هورمونی بارداری یا قرص ضدبارداری ( قرمزی طبیعی دهانه رحم)
• بعد از درمان‌های قبلی (کریو، لوپ، بیوپسی): التهاب موقتی
• پرتودرمانی برای سرطان‌های زنان
• التهاب ناشناخته (تست‌ها همه منفی ولی دهانه رحم قرمز و ملتهبه)

علل شایع التهاب دهانه رحم

رتبه شایع بودن	علت اصلی	درصد تقریبی (در خانم‌های مراجعه‌کننده)	توضیحات مهم و نکات جدید
۱	کلامیدیا (Chlamydia trachomatis)	۴۰–۵۰٪	مهمترین علته مخصوصاً زیر ۲۵ سال، اغلب بدون علامت
۲	گونوره (سوزاک)	۱۵–۲۵٪	تو ایران داره بیشتر می‌شه، ترشح چرکی سبز-زرد خیلی مشخصه
۳	مایکوپلاسما ژنیتالیوم (M. genitalium)	۱۰–۲۰٪	جدیداً داره جای کلامیدیا رو می‌گیره، خیلی مقاوم به آنتی‌بیوتیک
۴	واژینوز باکتریایی (BV)	۱۰–۱۵٪	خودش مستقیم التهاب نمی‌ده، اما تعادل باکتری رو به‌هم می‌زنه و دهانه رحم رو حساس می‌کنه
۵	ویروس هرپس (HSV-2 و گاهی HSV-1)	۵–۱۰٪	زخم + التهاب شدید، عود می‌کنه
۶	تریکوموناس	۵–۱۰٪	ترشح کف‌آلود و بدبو، تو ایران هنوز شایعه
۷	ویروس HPV (به‌خصوص تیپ‌های پرخطر)	متغیر (التهاب مزمن)	بیشتر التهاب طولانی‌مدت و خطرناک می‌ده
۸	حساسیت و تحریک شیمیایی	۲۰–۳۰٪ از موارد غیرعفونی	لاتکس کاندوم، اسپرم‌کش، ژل‌های معطر، دوش واژینال، صابون
۹	آسیب مکانیکی	شایع	رابطه خشن، تامپون طولانی، کاپ قاعدگی، IUD تازه گذاشته شده
۱۰	تغییرات هورمونی (اکتropion)	خیلی شایع در بارداری و مصرف قرص	دهانه رحم قرمز و «زخمی به نظر می‌رسه» ولی معمولاً بی‌خطره
۱۱	علل ناشناخته (ایدیوپاتیک)	تا ۳۰٪ کل موارد	تست‌ها همه منفی، ولی التهاب هست!

علائم التهاب دهانه رحم

خیلی از خانم‌ها هیچی حس نمی‌کنن و فقط تو پاپ‌اسمیر یا چک‌آپ سالانه دکتر می‌گه دهانه رحمت ملتهبه. ولی وقتی علامت می‌ده، معمولاً این شکایت‌ها رو دارن (از شایع به کمتر شایع):

ترشح غیرعادی و زیاد

شایع‌ترین علامت ترشح زرد، سبز، خاکستری یا چرکی می‌شه. گاهی خونی یا قهوه‌ایه. بوش ممکنه بد باشه یا اصلاً بو نداشته باشه. خیلی‌ها می‌گن « سکس در دوران پریود بعد از پریود ترشحم بیشتر و کثیف‌تر می‌شه».

خونریزی یا لکه‌بینی غیرعادی

• خونریزی یا لکه‌بینی بین دو پریود
• خونریزی بعد از رابطه جنسی (حتی اگه خیلی کم باشه)
• خونریزی بعد از معاینه زنان یا گذاشتن تامپون
  این علامت خیلی‌ها رو می‌ترسونه و می‌گن دکتر گفت فقط التهابه، ولی من فکر کردم سرطان دارم

درد یا ناراحتی موقع رابطه جنسی

خیلی‌ها می‌گن «قبلاً هیچی نبود، حالا تا نزدیکی می‌کنم درد می‌گیرم یا سوزش دارم». بعضی‌ها هم احساس فشار یا درد عمیق تو لگن دارن.

سوزش یا درد موقع ادرار کردن

شبیه عفونت ادراریه، ولی آزمایش ادرار تمیزه چون التهاب دهانه رحم موقع ادرار کردن تحریک می‌شه.

درد زیرشکم یا کمر (مبهم و مداوم)

معمولاً خفیفه، ولی بعضی‌ها می‌گن «یه درد آروم همیشگی دارم، انگار پریودم نزدیکه».

خارش یا سوزش واژن و دهانه واژن

بیشتر تو مواردی که تریکوموناس یا حساسیت به محصولات بهداشتی باشه.

احساس سنگینی یا فشار تو لگن

مخصوصاً وقتی التهاب شدید باشه یا همراه بیماری التهابی لگن (PID) باشه.

بدون هیچ علامتی (شایع‌ترین حالت)

باور می‌کنی یا نه، بیشتر از نصف موارد هیچ علامتی ندارن و فقط تو معاینه یا پاپ‌اسمیر معلوم می‌شه که دهانه رحم قرمز، متورم و پرترشحه.

نشانه‌هایی که دکتر تو معاینه می‌بینه (تو آینه نمی‌بینی)

• دهانه رحم قرمزِ قرمز و براق (مثل گوشت تازه)
• ترشح چرکی که از سوراخ دهانه رحم میاد بیرون
• دهانه رحم با کوچک‌ترین تماس (حتی با سواپ پنبه‌ای) خونریزی می‌کنه بهش می‌گن تماس‌خونریزی‌کننده
• گاهی زخم یا فرسایش ظاهری که به اشتباه فکر می‌کنن زخمه، ولی فقط بافت حساس‌تر اومده بیرون

عوامل خطر و افرادی که بیشتر در معرض التهاب دهانه رحم هستن

اینا کسایی هستن که احتمال التهاب دهانه رحم توشون خیلی بالاتره (بعضی‌هاشون حتی ۱۰–۲۰ برابر بیشتر):

خانم‌های زیر ۲۵–۳۰ سال

اوج سن کلامیدیا و گونوره! هر چی سن کمتر، احتمال عفونت مقاربتی بیشتر.

کسایی که شریک جنسی متعدد دارن یا شریک جدید تو ۳–۶ ماه اخیر

هر شریک جدید = یه خطر جدید. حتی اگه فقط یه بار رابطه بدون کاندوم داشته باشی.

رابطه جنسی بدون کاندوم (به‌خصوص واژینال یا مقعدی)

کاندوم واقعاً معجزه می‌کنه. بدون کاندوم = دروازه ورود کلامیدیا، گونوره، مایکوپلاسما و …

سابقه قبلی عفونت مقاربتی (STI)

اگه یه بار کلامیدیا یا گونوره گرفتی، احتمال دوباره گرفتنش ۳–۵ برابر می‌شه.

دوش واژینال منظم یا استفاده از محصولات معطر و شیمیایی

دوش واژینال بزرگ‌ترین دشمن تعادل واژنه! صابون معطر، ژل، اسپری، پد معطر → همه التهاب‌زا هستن.

حساسیت به لاتکس کاندوم یا اسپرم‌کش (اسپرم‌کُش)

خیلی‌ها فکر می‌کنن عفونت دارن، در حالی که فقط حساسیت دارن.

خانم‌های باردار

به خاطر تغییرات هورمونی، دهانه رحم حساس‌تر و قرمزتر می‌شه + خطر عفونت بالاتر می‌ره.

کسایی که IUD (آی‌یو‌دی مسی یا هورمونی) تازه گذاشتن

تو ۳–۶ ماه اول احتمال التهاب و لکه‌بینی بیشتره (معمولاً موقتیه).

مصرف‌کننده‌های قرص ضدبارداری یا تزریق هورمونی

باعث اکتروپیون (قرمزی طبیعی دهانه رحم) می‌شه که بعضی دکترها اشتباهاً التهاب تشخیص می‌دن.

افراد با سیستم ایمنی ضعیف

HIV مثبت، دیابت کنترل‌نشده، مصرف طولانی کورتون، شیمی‌درمانی → همه عفونت‌ها رو راحت‌تر می‌گیرن.

شریک جنسی که خودش عفونت داره (حتی بدون علامت)

مردها معمولاً کلامیدیا یا گونوره ندارن علامت، ولی ناقلن! برای همین همیشه شریک هم باید تست بده و درمان بشه.

سیگاری‌ها

سیگار کشیدن مستقیماً سیستم ایمنی دهانه رحم رو ضعیف می‌کنه و التهاب و حتی ضایعات پیش‌سرطانی رو بیشتر می‌کنه.

روش‌های تشخیص التهاب دهانه رحم

صحبت و گرفتن تاریخچه (مهم‌ترین قدم)

دکتر اول ازت می‌پرسه:

• ترشح داری؟ خونریزی بعد رابطه؟ درد؟
• چند تا شریک جنسی داشتی؟ کاندوم استفاده می‌کنی؟
• دوش واژینال می‌زنی؟ آی‌یو‌دی داری؟ بارداری؟
  خیلی وقت‌ها با همین سوالا حدس می‌زنه عفونی هست یا نه.

معاینه لگنی با اسپکولوم (همون «آینه») – مهم‌ترین تشخیص بالینی

دکتر دهانه رحم رو می‌بینه و معمولاً همین‌جا تشخیص قطعی می‌ده
چیزایی که می‌بینه و می‌گه «آها! التهاب داری»:

• دهانه رحم قرمزِ قرمز و براق شده
• ترشح چرکی یا زرد از سوراخ دهانه رحم میاد بیرون
• با کوچک‌ترین تماس (حتی با سوآپ پنبه‌ای) خونریزی می‌کنه → بهش می‌گن «تماس‌خونریزی‌کننده»
• گاهی زخم ظاهری یا فرسایش دیده می‌شه

سوآپ و نمونه‌برداری از ترشحات دهانه رحم و واژن

با یه سوآپ کوچیک از داخل دهانه رحم و واژن نمونه می‌گیرن و می‌فرستن آزمایشگاه. تست‌های اصلی: تست چی رو پیدا می‌کنه؟ چقدر طول می‌کشه جواب بده؟ PCR کلامیدیا و گونوره شایع‌ترین علت عفونی ۱–۳ روز PCR مایکوپلاسما ژنیتالیوم عفونت مقاوم جدید ۳–۷ روز PCR تریکوموناس ترشح کف‌آلود و بدبو ۱–۳ روز کشت معمولی ترشحات باکتری‌های دیگه (نادر) ۳–۵ روز تست هرپس (PCR یا کشت) اگه زخم باشه ۲–۷ روز

پاپ‌اسمیر (تست غربالگری سرطان دهانه رحم)

خودش التهاب رو تشخیص نمی‌ده، ولی وقتی التهاب شدید باشه تو گزارش می‌نویسن:
«التهاب شدید + سلول‌های التهابی زیاد»
و دکتر رو هوشیار می‌کنه که دنبال علت بگرده.

تست HPV (به‌خصوص اگه التهاب مزمن باشه)

اگه التهاب بیشتر از ۶ ماه طول بکشه یا تو پاپ‌اسمیر تغییر سلولی باشه، حتماً تست HPV می‌گیرن چون بعضی تیپ‌های پرخطر HPV التهاب طولانی‌مدت می‌دن و ممکنه به سمت CIN (ضایعه پیش‌سرطانی) برن.

کولپوسکوپی (زوم کردن روی دهانه رحم با میکروسکوپ)

اگه التهاب شدید باشه، خونریزی تماس زیاد باشه یا پاپ‌اسمیر مشکوک باشه، با کولپوسکوپ دهانه رحم رو ۱۰–۴۰ برابر بزرگ می‌کنن و دقیق نگاه می‌کنن.
گاهی همونجا بیوپسی (نمونه‌برداری کوچیک) می‌گیرن تا مطمئن بشن سرطان یا ضایعه پیش‌سرطانی نیست.

تست ادرار برای عفونت‌های مقاربتی

الان تو خیلی از آزمایشگاه‌ها فقط با یه نمونه ادرار می‌تونن کلامیدیا، گونوره و مایکوپلاسما رو تشخیص بدن – مخصوصاً برای کسایی که از معاینه می‌ترسن.

سونوگرافی (در موارد خاص)

اگه شک کنن التهاب به رحم و لوله‌ها رسیده (PID) یا کیست و آبسه باشه، سونوگرافی واژینال می‌کنن.

عوارض واقعی التهاب دهانه رحم اگه درمان نشه

الان راستشو بهت می‌گم، همون چیزی که متخصص زنان هر روز به مریضاش می‌گه و خیلی‌ها گوش نمی‌دن تا دیر می‌شه:

۱. عفونت می‌ره بالا و بیماری التهابی لگن (PID) می‌سازه

رحم، لوله‌ها و حتی تخمدان‌ها پر از چرک می‌شن. دردش وحشتناکه و بعضی‌ها تا آخر عمر با قرص ضددرد زندگی می‌کنن.

۲. ناباروری دائمی

لوله‌های رحم چسبنده و کیپ می‌شن. دیگه هیچ آی‌وی‌اف و درمانی جواب نمی‌ده. خیلی از خانم‌هایی که الان تو صف IVF هستن، داستانشون از یه التهاب ساده شروع شده.

۳. بارداری خارج رحمی

جنین تو لوله رحم گیر می‌کنه، لوله پاره می‌شه، خونریزی داخلی می‌کنی و مستقیم می‌ری اتاق عمل. اگه دیر برسی، جونتو از دست می‌دی.

۴. درد مزمن لگن

حتی اگه عفونت خوب بشه، جای زخم و چسبندگی می‌مونه. هر ماه موقع پریود یا رابطه جنسی درد می‌کشی.

۵. تو بارداری فاجعه می‌شه

زایمان هفته ۲۰–۳۰، پارگی کیسه آب، عفونت جنین، نوزاد نارس با مشکلات ریوی و مغزی، یا حتی سقط.

۶. خطر HIV چند برابر می‌شه

دهانه رحم ملتهب مثل در بازه برای ویروس. یه رابطه بدون کاندوم با فرد آلوده کافیه.

۷. اگه HPV پرخطر هم داشته باشی → سرطان دهانه رحم

التهاب طولانی نمی‌ذاره بدن ویروس رو پاک کنه، بعد ۵–۱۰ سال ممکنه بشنوی «سرطان داری و باید رحم رو کامل دربیاریم».

۸. آبسه و چرک تو لگن

یه کیسه چرک گنده درست می‌شه که فقط با عمل جراحی و آنتی‌بیوتیک وریدی خوب می‌شه.

۹. نادر ولی واقعی: مسمومیت خونی و مرگ

اگه عفونت بره تو خون، دیگه شوک و آی‌سی‌یو و احتمال مرگ.

روش‌های درمان التهاب دهانه رحم

درمان بستگی داره علت چی باشه، ولی خبر خوب اینه که ۹۵٪ موارد با درمان درست کامل خوب می‌شن.

۱. درمان دارویی (خط اول و شایع‌ترین)

• اگه کلامیدیا باشه:
  آزیترومایسین ۱ گرم تک‌دوز یا داکسی‌سایکلین ۱۰۰ میلی‌گرم روزی ۲ بار به مدت ۷ روز
• اگه گونوره باشه:
  سفتریاکسون ۵۰۰ میلی‌گرم تزریقی یک‌بار + آزیترومایسین (چون اغلب همزمان کلامیدیاست)
• اگه مایکوپلاسما ژنیتالیوم باشه:
  اول موکسی‌فلوکساسین ۴۰۰ میلی‌گرم ۷–۱۴ روز (چون خیلی مقاوم شده)
• اگه تریکوموناس باشه:
  مترونیدازول یا تینیدازول ۲ گرم تک‌دوز (شریک جنسی هم باید همزمان بخوره!)
• اگه هرپس باشه:
  آسیکلوویر، والاسیکلوویر یا فامسیکلوویر (برای کنترل علائم و کاهش عود)
• اگه فقط حساسیت یا تحریک شیمیایی باشه:
  هیچ دارویی لازم نیست! فقط قطع لاتکس، اسپرم‌کُش، دوش واژینال، صابون معطر → معمولاً ۲–۴ هفته خودش خوب می‌شه.

نکته مهم: تا ۷ روز بعد از تموم شدن دارو رابطه جنسی ممنوع! (حتی با کاندوم)

۲. درمان‌های موضعی و جراحی سرپایی (وقتی دارو جواب نده یا التهاب مزمن و شدید باشه)

اینا رو تو مطب یا کلینیک با بی‌حسی موضعی انجام می‌دن و همون روز می‌ری خونه:

• کریوتراپی (فریز کردن با نیتروژن مایع)
  ۲–۳ دقیقه دهانه رحم رو منجمد می‌کنن. بعدش ۲–۳ هفته ترشح آبکی زیاد داری، بعد کامل خوب می‌شه.
• الکتروکوتر (سوزاندن با برق)
  با دستگاه برق کوچیک بافت ملتهب رو می‌سوزونن. یه بوی گوشت کبابی می‌ده، ولی دردش کمه.
• لوپ یا LEEP (حلقه الکتریکی)
  یه حلقه نازک برقی می‌ذارن و بافت اضافه و ملتهب رو می‌برن. هم درمانه، هم نمونه می‌فرستن پاتولوژی (مخصوصاً اگه شک به CIN باشه).
• لیزر CO₂
  دقیق‌ترین و کم‌خونریزی‌ترین روش. فقط تو مراکز تخصصی هست و گرونه.
• نقره نیترات یا تری‌کلرواستیک اسید (TCA)
  یه چوب‌پنبه آغشته به مواد شیمیایی می‌زنن روی دهانه رحم. ارزون و سریع، ولی ممکنه چند بار تکرار بشه.

۳. درمان در شرایط خاص

• تو بارداری: فقط داروهای بی‌خطر (آزیترومایسین، آموکسی‌سیلین، اریترومایسین) و کریوتراپی ممنوعه!
• اگه التهاب بعد از درمان‌های قبلی برگرده: حتماً کولپوسکوپی + بیوپسی + تست HPV دوباره
• اگه همراه ضایعه پیش‌سرطانی (CIN ۲ یا ۳) باشه: LEEP یا کونیزیشن (بریدن مخروطی از دهانه رحم)

درمان‌های خانگی التهاب دهانه رحم

اینا جای آنتی‌بیوتیک و درمان اصلی رو نمی‌گیرن، ولی خیلی کمک می‌کنن که زودتر خوب شی و دیگه برنگرده.

کارایی که واقعاً جواب می‌ده (و دکترها هم تأیید می‌کنن):

1. تا کامل خوب نشدی رابطه جنسی نکن
   حداقل ۷–۱۰ روز (تا آخر دوره دارو + ۳ روز بعدش). حتی با کاندوم هم ممنوع، چون دهانه رحم هنوز حساسه و عفونت می‌تونه برگرده یا به شریکت منتقل بشه.
2. دوش واژینال رو برای همیشه بی‌خیال شو
   بزرگ‌ترین دشمن دهانه رحم و واژن! فقط با آب ولرم از بیرون بشور.
3. لباس زیر نخی و گشاد بپوش
   شورت تنگ و نایلونی/جین تنگ باعث رطوبت و رشد میکروب می‌شه. هر روز عوض کن.
4. روزانه ۲-۳ لیتر آب بخور
   ادرار زیاد میکروب‌ها رو می‌شوره بیرون و سوزش ادرار رو کم می‌کنه.
5. پروبیوتیک بخور (مهم‌ترین کمک خانگی)

• کپسول پروبیوتیک واژینال یا خوراکی (مثل لاکتوباسیلوس) حداقل ۲-۴ هفته
• ماست پروبیوتیک طبیعی (بدون شکر) روزی ۱-۲ لیوان
  تعادل باکتری‌های خوب واژن رو برمی‌گردونه و احتمال برگشت عفونت رو تا ۷۰٪ کم می‌کنه.

1. حمام نشسته با آب ولرم + یه قاشق نمک دریا یا جوش‌شیرین
   روزی ۱-۲ بار، ۱۰-۱۵ دقیقه. خارش و سوزش رو خیلی کم می‌کنه (فقط آب ولرم، نه داغ!).
2. کمپرس سرد روی زیرشکم
   اگه درد یا سوزش داری، کیسه آب سرد یا یخ پیچیده تو پارچه ۱۰-۱۵ دقیقه بذار زیرشکم. التهاب رو کم می‌کنه.
3. رژیم غذایی ضدالتهاب

• زردچوبه (با فلفل سیاه)، زنجبیل، سیر، سبزیجات سبز
• امگا۳ (ماهی، گردو، تخم کتان)
• شکر، فست‌فود، سرخ‌کردنی و الکل رو کم کن (التهاب رو بدتر می‌کنه)

کارایی که خیلی‌ها می‌گن ولی یا بی‌فایده‌ست یا خطرناک:

• سرکه سیب تو آب حمام ممکنه تعادل واژن رو بدتر کنه
• ماست یا سیر داخل واژن عفونت قارچی می‌ده، نکن!
• روغن درخت چای یا روغن‌های معطر تحریک‌کننده‌ست
• عرقیات گیاهی (مثل گل ختمی یا بابونه داخل واژن) خطر عفونت داره

پیشگیری از التهاب دهانه رحم

اگه اینا رو رعایت کنی، احتمال التهاب دهانه رحمت تا ۹۰٪ پایین میاد:

کاندوم

هر بار رابطه، از اول تا آخر، بدون استثنا. کاندوم بهترین واکسن برای کلامیدیا، گونوره، مایکوپلاسما، هرپس و HPV هست.

شریک جنسی ثابت و مطمئن

هر شریک جدید = یه خطر جدید. هر چی تعداد کمتر، خطر کمتر.

تست سالانه STI (حتی اگه علامت نداری)

زیر ۳۰ سال : هر سال کلامیدیا و گونوره بده
بالای ۳۰ سال : هر ۳ سال پاپ‌اسمیر + تست HPV
اگه شریک جدید داشتی : ۳-۴ هفته بعد تست بده.

واکسن HPV رو بزن (حتی اگه ۳۰-۴۰ سالته)

گارداسیل ۹ تا ۴۵ سالگی هنوز خیلی مؤثره. التهاب مزمن و سرطان سرویکس رو تا ۹۰٪ کم می‌کنه.

دوش واژینال رو برای همیشه بنداز دور

فقط با آب ولرم از بیرون بشور. هر چیزی که می‌ریزه تو واژن، تعادلشو به‌هم می‌زنه.

محصولات معطر و شیمیایی رو حذف کن

پد معطر، تامپون معطر، اسپری بهداشتی، صابون عطری، ژل لوبریکانت معطر → همه ممنوع!

اگه به لاتکس حساسیت داری، کاندوم پلی‌اورتان یا لامب‌اسکین استفاده کن

یا کاندوم بدون لاتکس بگیر.

اگه آی‌یو‌دی گذاشتی، ۳-۴ هفته اول خیلی مراقب باش

لکه‌بینی و ترشح طبیعیه، ولی اگه زیاد شد یا بوی بد داد، همون روز برو دکتر.

کاهش تدریجی مصرف سیگار

سیگار مستقیماً دهانه رحم رو ملتهب و حساس می‌کنه + شانس پاک شدن HPV رو کم می‌کنه.

پروبیوتیک منظم بخور

مخصوصاً اگه زیاد آنتی‌بیوتیک می‌خوری یا قرص ضدبارداری می‌خوری. یه کپسول لاکتوباسیلوس در روز یا ماست پروبیوتیک، باکتری‌های خوب واژن رو نگه می‌داره.

آیا التهاب دهانه رحم خطرناک است؟

خودِ التهاب دهانه رحم (سرویسیت) به‌تنهایی معمولاً خطرناک نیست و با یه دوره آنتی‌بیوتیک ساده کامل خوب می‌شه. ولی اگه درمان نشه یا تکرار بشه، می‌تونه خیلی خطرناک بشه و حتی زندگی‌تو به خطر بندازه.

کی بی‌خطره و کی خطرناک می‌شه؟

وضعیت	خطرناکه؟	چرا؟
التهاب ساده + درمان سریع	نه، بی‌خطره	با ۷–۱۴ روز دارو کامل خوب می‌شه، هیچ اثری نمی‌مونه
التهاب ناشی از حساسیت (لاتکس، دوش و…)	نه، بی‌خطره	فقط ماده حساسیت‌زا رو حذف کنی، خودش خوب می‌شه
التهاب عفونی که درمان نمی‌شه	آره، خطرناکه	می‌تونه به رحم و لوله‌ها بره و بیماری التهابی لگن
التهاب مزمن + HPV پرخطر	خیلی خطرناکه	احتمال تبدیل به ضایعه پیش‌سرطانی و در نهایت سرطان دهانه رحم
التهاب در بارداری که درمان نشه	فوق‌العاده خطرناک	زایمان زودرس، پارگی کیسه آب زودرس، عفونت جنین، وزن کم نوزاد
التهاب + HIV یا سیستم ایمنی ضعیف	خیلی خطرناک	هم HIV راحت‌تر منتقل می‌شه، هم عفونت‌ها شدیدتر و مقاوم‌تر می‌شن
التهاب تکراری (بیشتر از ۳-۴ بار در سال)	خطرناکه	نشون می‌ده عفونت پنهان مونده یا شریک درمان نشده، احتمال ناباروری و بیماری التهابی لگن بالا می‌ره

التهاب دهانه رحم در بارداری

در بارداری التهاب دهانه رحم خیلی شایع‌تره (به خاطر هورمون‌ها، خون‌رسانی بیشتر و سیستم ایمنی کمی پایین‌تر) و متأسفانه خیلی هم خطرناک‌تره، چون می‌تونه مستقیماً به جنین برسه.

چرا در بارداری بیشتر پیش میاد؟

• هورمون‌ها باعث می‌شن دهانه رحم قرمزتر و حساس‌تر بشه (اکتropion فیزیولوژیک)
• ترشحات واژن بیشتر می‌شه و محیط برای رشد میکروب آماده‌تره
• سیستم ایمنی کمی ضعیف‌تره تا جنین پس زده نشه
• خیلی از عفونت‌های مقاربتی (مثل کلامیدیا) بدون علامت می‌مونن تا بارداری و اون موقع خودشون رو نشون می‌دن

علائم تو بارداری (تقریباً همون قبلی‌ها ولی مهم‌تر):

• ترشح زیاد و غیرعادی (زرد، سبز، بدبو)
• لکه‌بینی و مشکلات خونریزی در دوران بارداری (خیلی‌ها فکر می‌کنن لانه‌گزینیه)
• درد زیرشکم یا کمر
• سوزش ادرار
• خیلی‌ها هیچ علامتی ندارن و فقط تو سونوگرافی یا ویزیت ماهانه معلوم می‌شه

آیا التهاب دهانه رحم باعث نازایی می شود؟

خودِ التهاب دهانه رحم که فقط قرمز و ملتهبه، به‌تنهایی باعث ناباروری نمی‌شه. مثل سرماخوردگیه، با قرص خوب می‌شی و هیچ اثری روی بچه‌دار شدن نمی‌ذاره. اما وقتی درمان نکنی و عفونت از دهانه رحم بره بالا (به رحم و لوله‌ها برسه)، اون موقع داستان عوض می‌شه و خیلی راحت می‌تونه نابارورت کنه. اسمش می‌شه PID (بیماری التهابی لگن).

خطرات واقعی برای مادر و جنین (اگه درمان نشه):

عارضه	چقدر خطرناکه؟
زایمان زودرس (قبل از هفته ۳۷)	خطر ۲–۴ برابر
پارگی زودرس کیسه آب (PPROM)	خطر ۳–۷ برابر
وزن کم نوزاد هنگام تولد	خیلی شایع
عفونت داخل رحمی جنین	می‌تونه باعث سقط یا مرگ جنین بشه
کوریوآمنیونیت (عفونت پرده‌های جنین)	خطرناک برای مادر و جنین
عفونت بعد از زایمان یا سزارین	تا ۱۰ برابر بیشتر

درمان در بارداری (فقط داروهای بی‌خطر)

دکتر زنان و عفونی با هم تصمیم می‌گیرن. اینا معمولاً تجویز می‌شن:

عفونت	داروی مجاز در بارداری	مدت درمان
کلامیدیا	آزیترومایسین ۱ گرم تک‌دوز یا آموکسی‌سیلین	تک‌دوز یا ۷ روز
گونوره	سفتریاکسون ۵۰۰ میلی‌گرم تزریقی + آزیترومایسین	یک‌بار
واژینوز باکتریایی (BV)	مترونیدازول خوراکی یا کلیندامایسین واژینال	۷ روز
تریکوموناس	مترونیدازول ۲ گرم تک‌دوز (بعد از سه‌ماهه اول)	تک‌دوز
هرپس فعال	آسیکلوویر یا والاسیکلوویر خوراکی	۷–۱۰ روز

کریوتراپی، الکتروکوتر، لوپ و لیزر در بارداری ممنوعه فقط دارو.

آیا التهاب دهانه رحم واگیرداره؟

بله، تو بیشتر موارد واگیرداره. نه با دست دادن، نه با روبوسی، نه با نشستن روی توالت یا حوله مشتر;. فقط و فقط از راه رابطه جنسی (واژینال، مقعدی یا حتی دهانی).

کدوم نوعش واگیر داره؟

• کلامیدیا، گونوره، مایکوپلاسما، تریکوموناس: خیلی خیلی واگیر داره
• هرپس و HPV: واگیر داره (حتی گاهی با تماس پوست به پوست بدون دخول)
• واژینوز باکتریایی: تا حدی واگیر داره (رابطه جنسی خطرشو چند برابر می‌کنه)
• حساسیت به کاندوم، دوش واژینال، صابون معطر: اصلاً واگیر نداره

تفاوت التهاب دهانه رحم با سرطان دهانه رحم

موضوع	التهاب دهانه رحم (سرویسیت)	سرطان دهانه رحم
ماهیت بیماری	التهاب و عفونت (مثل سرماخوردگی دهانه رحم)	سرطان واقعی (سلول‌های بدخیم و مهاجم)
شایع‌ترین سن	۱۵–۳۵ سال (جوان‌ها)	معمولاً بالای ۳۵–۴۰ سال (اوج ۴۵–۵۵)
علت اصلی	۹۰٪ عفونت (کلامیدیا، گونوره، HPV، حساسیت و…)	تقریباً همیشه ویروس HPV پرخطر (تیپ ۱۶ و ۱۸) که سال‌ها مونده
سرعت پیشرفت	چند هفته تا چند ماه	۵ تا ۲۰ سال (از ضایعه پیش‌سرطانی تا سرطان واقعی)
علائم	ترشح زیاد، خونریزی بعد رابطه، سوزش، درد خفیف	خونریزی بعد رابطه یا بعد یائسگی، ترشح بدبو و خونی، درد شدید لگن، کاهش وزن، کم‌خونی
ظاهر دهانه رحم در معاینه	قرمز، براق، با کوچک‌ترین تماس خونریزی می‌کنه (fragile)	زخم عمیق، خونریزی شدید، توده یا تومور قابل دیدن
پاپ‌اسمیر	«التهاب شدید» یا «سلول التهابی» نوشته می‌شه	ASC-US، LSIL، HSIL یا «کارسینوم» نوشته می‌شه
تست HPV	ممکنه منفی یا مثبت باشه	تقریباً همیشه مثبت (تیپ پرخطر)
کولپوسکوپی و بیوپسی	معمولاً التهاب یا اکتروپیون ساده نشون می‌ده	ضایعه CIN ۱–۲–۳ یا سرطان واقعی
درمان	آنتی‌بیوتیک، کریوتراپی، لوپ → کامل خوب می‌شه	جراحی (کونیزیشن یا هیسترکتومی)، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی
برگشت بیماری	اگه شریک درمان نشه یا کاندوم نزنی، ممکنه برگرده	اگه زود بگیرن کامل خوب می‌شه، اگه دیر بشه ممکنه برگرده
خطر مرگ	تقریباً صفر (اگه درمان بشه)	اگه دیر تشخیص بشه، یکی از کشنده‌ترین سرطان‌های زناناست
پیشگیری	کاندوم + تست سالانه + واکسن HPV	فقط و فقط واکسن HPV + پاپ‌اسمیر منظم